اندیشه های دکتر قاسملو

به‌یانیه‌ی هاوبه‌شی چوار حیزبی کوردستانی به‌ بۆنه‌ی رۆژی جیهانیی زمانی زگماکی

خه‌ڵکی ئازادیخوازی کوردستان
مامۆستایانی به‌ڕێزی قوتابخانه‌و خوێندنگاکان!
 لاوان و قوتابییان،خوێندکارانی ئازیز! 

مردم آزادیخواه کردستان! 

آموزگاران و اساتید گرامی مدارس و دانشگاهها!

جوانان دانش‎آموز و دانشجویان عزیز!

روز 21 فوریه برابر با دوم اسفندماه، از جانب سازمان یونسکو به عنوان روز جهانی زبان مادری تعیین شده است. مجمع عمومی سازمان ملل متحد نیز به منظور اهمیت دادن هر چه بیشتر به این روز، سال 2008 میلادی را به عنوان سال جهانی زبان مادری اعلام نمودند.

اهمیت دادن به زبان مادری به منزله‎ی اهمیت دادن و حمایت از تنوع زبانی و فرهنگی و در حقیقت، بیانگر حرمت‎نهادن به شخصیت‎ تمامی انسان‎ها بدون قائل شدن تبعیض میان آنان است، چرا که بدون تردید زبان یکی از بنیان‎های هویتی بشر بوده و بی‎توجهی به آن به معنای به حاشیه راندن انسان‎ها و عدم استفاده از این سرمایه‎ی مهم انسانی است.

در رابطه با زبان مادری در ماده‎‎ی 30 بیانیه جهانی حقوق کودک آمده است که: کودکان اقلیتهای ملی و مذهبی، این حق مسلم را دارند که بنابر فرهنگ و هویت ملی ـ مذهبی خود پرورش یافته و در تمامی مراحل زندگی به زبان مادری بخوانند و سخن بگویند.

مردم آزادیخواه کردستان!

اگر چه زبان به عنوان یکی از بنیان‎های هویت انسان‎ها به شمار می‎رود و وجود تنوعات زبانی در هر کشور سرمایه‎ای مهم برای رشد و غنای زبان می‎باشد، لیکن متأسفانه در کشور کثیرالمله‎ی ایران، بیش از هشتاد سال است که ملیتهای ساکن در این سرزمین هدف امواج حملات شوینیستی زمامداران حاکم بر کشور قرار گرفته‎اند و سیاست همگون‎سازی هویتی ملیتها در زیر فشار و خشونتی بی‎مانند و ضدانسانی اتخاذ و به مرحله‎ی اجرا درمی‎آید.

پایه‎های این سیاست بر یک زبان، یک فرهنگ و یک ملت استوار گردیده و عملاً و علناً زبان، فرهنگ و هویت ملل غیرفارس ساکن ایران از جانب زمامداران مورد تحقیر قرار می‎گیرد.

رژیم‎های حاکم بر ایران جهت پیشبرد این سیاست ضدبشری، از انجام هیچ‎گونه توطئه‎ی ضدانسانی‎ای خودداری ننموده‎اند.

به‎منظور حرمت‎نهادن به زبان مادری که هویت کردی ماست و جهت تأکید و پافشاری بر امر خواندن و نوشتن به زبان مادری ضروریست که به سلسله‎ اقداماتی دست زده و به زمامداران سرکوبگر ثابت کنیم که کشتار، سرکوب و زندانی کردن نخواهد توانست ما را از پیگیری مطالبات برحقمان که همان خواست حاکمیت بر سرنوشتمان بوده و خواندن و نوشتن به زبان مادری نیز یکی از پایه‎های این خواست مشروع و عادلانه می‎باشد، باز دارد.

در همین راستا، به منظور نشان دادن یکپارچگی ملت کرد در بیان اعتراض برحق خود علیه تداوم این ظلم آشکار، خواهان آنیم که در روز دوم اسفندماه، روز جهانی زبان مادری، فعالیتهای زیر انجام گیرد.

در داخل کشور :

1ـ دانش‎آموزان، دانشجویان و آموزگاران در این روز با لباس کردی در مدارس و دانشگاه‎ها حضور یابند.

2ـ در دانشگاه‎ها، دانشجویان با نصب پلاکاردهایی به مناسبت این روز، برای مطرح نمودن این خواست مشروع تلاش نمایند.

3ـ هر شهروند میهن‎پرست کردی وظیفه دارد که به طرزگسترده‎ای اقدام به پخش تراکت، فایل صوتی، تصویری و بیانیه‎هایی نماید که به مناسبت این روز منتشر شده‎اند.

در خارج از کشور:

ـ تظاهرات در مقابل سازمان‎های وابسته به UN و همچنین سفارتخانه‎های ایران در کشورهای غربی برگزار شده و ضمن محکوم نمودن سیاستهای رژیم در این رابطه، خواستار حمایت آنان گردند.

در خاتمه از فرزندان ملل تحت ستم ایران می‎خواهیم با انجام فعالیتهای ویژه در این روز، با هماهنگی و پافشاری بر مطالبات و حقوق مشروع خود، که زبان مادری نیز از جمله‎ی آنهاست، توجه مردم ایران و ملت‎های جهان را به این امر جلب نمایند.

حزب دمکرات کردستان ایران

کومله‎ی انقلابی زحمتکشان کردستان ایران

سازمان خبات کردستان ایران

حزب آزادی کردستان (PAK)

نوزدهم بهمن‎ماه 1388 خورشیدی

هشتم فوریه‎ی 2010 میلادی

زبان ، بنیان شخصیت انسانی ست. زمانی که که بشر پا به عرصه ی وجود می گذارد ، در نخستین لحضات دیده گشودن به جهان و آغاز زمزمه های نوزادی ، دروازه های آموختن و خود شناسی را بروی خود گشوده و به تدریج با پیمودن پلیکان رشد و انداختن واژه ها بر معلومات خود ، دیوار شخصیت خویش را خشت بروی خشت بنا می نهد ، تا به انسانی بالغ ، مستقل و آزاد از هر گونه قید و بند فردی یا اجتماعی ناروا بدل شود.

در فرایند این رشد و نمو ، بشر از همان آغازین بامداد زندگی ، سینه را مالامال از نسیم عشق و عاطفه ی مادری نموده و در سایه ی عطوفت کسی آرام می گیرد که تجلی وجود خویش را در تبسم شادی او یافته و تا واپسین نفس های حیات ، وفادارترین یار و فداکارترین مونس و همدم وی خواهد ماند.

مادر ، مقدس ترین واژه ای ست که انسان از سپیده م نخستین مدنیت خود آفریده و مهر مادری والاترین احساسی ست که قاموس شعر و حماسه و داستان بدان راه برده است.

به همین دلیل نیز درک عاطفه ی مادری و آرامش قلبی انسان در سایه ی عشق ناب او نیازمند ارتباط روحی و وحدت معنوی متقابل است. این وحدت نیز مستلزم ابزاری ست که رابطه مستمر و پایدار میان انسان و پیرامون بر مبنای آن استوار گردد. این ابزار همانا زبان ، به ویژه زبان مادری ست. زبان مادری به صورت همزاد انسان متولد شده و همپای وی رشد نموده و با احساسات، عواطف و افکار بشر پیوندی ناگسستنی می یابد.

بذر اندیشه و اظهار حروف ،کلمات و جملات را جهت بیان مقاصد و ابزار امیال و آرزوها در ذهن انسان می کارد و پرسش ها در ضمیر و مغز انسان جوانه می زنند.

پرسشگری و اندیشه ورزی به عنوان خمیر مایه های تعالی و انسانیت نوع بشر ، همچون ماهیانی خود را به بستر زلال و خروشان زبان مادری سپرده و در این زیستگاه مساعد غوطه ور شده و آرام آرام پرورش یافته و زمینه را برای فرزانگی و خودباوری فراهم می نمایند. تعالی فرزانگی منجر به تلاش برای نگارش اندیشه ها شده و از بطن نگارش ، تمدن سر بر می آورد، تاریخ به منصه ی ظهور می رسد ، دانش و آموزش و پرورش نسل های آینده ی جامعه پی ریزی می گردد.زبان مادری احساس مشترک جمعی و تعهد به خاک و آب و میهن را پدید آورده و در ره توشه ی پربار خود حق برابری را به ارمغان می آورد.

بنابراین محرومیت از زبان مادری به معنای سلب شخصیت انسانی از انسان ، جدا کردن درخت از ریشه ، ریه از نفس ، ماهی از آب ، پرنده از آسمان ، طروات از کشتزار و حرارت از آتش است.

محرومیت از زبان مادری در حکم خاموش نمودن نخستین فریاد حق و آزادی و فروریختن کاخ شخصیت و اراده ی پرسشگری انسان است ، انسانی که قصد دارد خودشناسی را سنگ بنا و پل ارتباطی برای شناخت جهان پیرامونش قرار دهد ، لیکن دیگران را ویران ساخته و وی را تبدیل به برده ی زبانی می نمایند.

انسانی که تبدیل به برده ی زبانی گردید ، جوانه های اندیشه و پرسشگری در وی خشک و پژمرده شده و دیگر قادر نخواهد بود آن گونه که می خواهد جهان را شناخته و آن را دریابد ، بنابراین تبدیل به مقلد و مطیع اراده ی سلطه گری می شود که امیال ، آرزوها ، اهداف ، رویاها ، پرسش ها و پاسخ های خویش را به وی تحمیل نموده و او را وادار به تلاشی دلسوزانه و داوطلبانه برای صیانت از آنها می نماید.

سلطه زبان بیگانه بر زبان مادری ، مقدمه ی سلطه پذیری و از خود بیگانگی هر ملتی ست. نابودی زبان مادری زمینه ساز نابودی یک ملت و اعتلایش باعث ترقی آن است.

در روز جهانی زبان مادری ، باشد که فرزندانمان بیاموزند و خود نیز از گذشته عبرت بگیریم که زبان تنها عامل ماندگاری و سرفرازی ملت ماست. بدون زبان ، نه فرهنگی خواهد ماند ، نه موجودیت ، نه احساس مشترک و نه در برابر طوفان حوادث ، توان و طاقتی برای رسیدن ساحل امید

زمان بنچینه‌ی‌ که‌سایه‌تیی‌ مرۆڤه‌. کاتێک که‌ مرۆڤـ له‌دایک ده‌بێت، له‌ یه‌که‌م چرکه‌کانی‌ چاوهه‌ڵێنان  

به‌ڕووی‌ ژیاندا، به‌ کلیلی‌ وشه‌ی‌ گڕوگاڵ‌، ده‌روازه‌کانی‌ فێربوون‌و خۆناسین ده‌کاته‌وه‌‌و تا دێت هێدی‌ هێدی‌ گه‌شه‌ ده‌کا‌و وشه‌ وشه‌، خشت له‌سه‌ر خشت، دیواری‌ به‌رزی‌ که‌سێتیی‌ خۆی‌ بینا ده‌کات بۆ ئه‌وه‌ی‌ ببێته‌ مرۆڤێکی‌ پێگه‌یشتوو‌و سه‌ربه‌خۆ‌و ئازاد له‌ هه‌ر جۆره‌ کۆت‌و به‌ندێکی‌ تاکه‌که‌سی‌ یان کۆمه‌ڵایه‌تیی‌ ناڕه‌وا. له‌ ره‌وتی‌ ئه‌م گه‌شه‌یه‌دا، مرۆڤـ هه‌ر له‌ سه‌ره‌تای‌ سپێده‌ی‌ ژیانه‌وه‌، سیپه‌لکه‌کانی‌ به‌ هه‌ناسه‌ی‌ سۆز‌و خۆشه‌ویستیی‌ دایکانه‌ پڕ ده‌کات‌و له‌ژێر سێبه‌ری‌ دڵسۆزیی‌ که‌سێکدا ده‌حه‌سێته‌وه‌ که‌ بوونی‌ خۆی‌ له‌ زه‌رده‌خه‌نه‌ی‌ شادیی‌ ئه‌ودا ده‌بینێته‌وه‌‌و هه‌تا دوا هه‌ناسه‌ی‌ ته‌مه‌نی‌، به‌ ئه‌مه‌گترین یار‌و له‌خۆ بوردووترین هاوڕێ‌‌و هاوده‌می‌ ده‌بێت.
دایک، پیرۆزترین وشه‌یه‌ که‌ مرۆڤـ له‌ به‌ره‌به‌یانی‌ یه‌که‌م شارستانیه‌تی‌ خۆیه‌وه‌ خولقاندوویه‌‌و سۆزی‌ دایک به‌رزترین هه‌ستێکه‌ که‌ قامووسی‌ شیعر‌و حه‌ماسه‌‌و چیرۆک رێی‌ تێ‌ بردووه‌.
هه‌ر بۆیه‌ش تێگه‌یشتن له‌ سۆزی‌ دایک‌و حه‌سانه‌وه‌ی‌ دڵی‌ مرۆڤـ له‌ سێبه‌ری‌ ئه‌وینی‌ بێگه‌ردی‌ ئه‌ودا پێویستی‌ به‌ تێکه‌ڵبوون‌و یه‌کگرتنی‌ رۆحیی‌ راسته‌قینه‌یه‌. ئه‌و یه‌کبوونه‌ش پێویستی‌ به‌ ئامرازێکه‌ که‌ پێوه‌ندیی‌ به‌رده‌وام‌و بێ‌پسانه‌وه‌ی‌ نێوان مرۆڤـ‌و ده‌ورووبه‌ر له‌سه‌ر بناغه‌ی‌ ئه‌و دابمه‌زرێت. ئه‌و ئامرازه‌ زمان، به‌تایبه‌ت زمانی‌ دایکییه‌.
زمانی‌ دایکی‌ له‌گه‌ڵ‌ مرۆڤـ دێته‌ دنیا‌و شانبه‌شانی‌ گه‌شه‌ ده‌کا‌و هه‌ست‌و نه‌ست‌و بیری‌ مرۆڤـ به‌ خۆیه‌وه‌ ده‌به‌ستێته‌وه‌. چۆنیه‌تیی‌ بیرکردن‌و ده‌ربڕینی‌ پیت‌و وشه‌‌و رسته‌، بۆ ئاشکراکردنی‌ مه‌به‌سته‌کان‌و داخوازکردنی‌ خولیا‌و ئاواته‌کان، له‌نێو زه‌ینی‌ مرۆڤدا ده‌چێنێت‌و پرسیاره‌کان له‌ ناخ‌و مێشکیدا چه‌که‌ره‌ ده‌که‌ن.
پرسیارگه‌ری‌‌و بیرکردن که‌ هه‌وێنی‌ پێشکه‌وتن‌و مرۆڤایه‌تیی‌ هه‌ر که‌سێکن، دایم له‌نێو روباری‌ زوڵاڵی‌ زمانی‌ دایکیدا وه‌ک پۆلێک ورده‌ماسی‌ مه‌له‌ ده‌که‌ن‌و له‌نێو ئه‌و ژینگه‌یه‌دایه‌ که‌ تێر ئاو ده‌به‌ن، گه‌شه‌ ده‌که‌ن‌و بوار بۆ زانایی‌‌و باوه‌ڕبه‌خۆبوون ده‌ڕه‌خسێنن. په‌ره‌گرتنی‌ زانایی‌، نووسینی‌ لێ‌ ده‌که‌وێته‌وه‌‌و نووسین شارستانیه‌ت دێنێ‌، مێژوو دێنێ‌، زانست‌و په‌روه‌رده‌‌و راهێنانی‌ نه‌وه‌ی‌ دواڕۆژی‌ کۆمه‌ڵگا دێنێ‌.
زمانی‌ دایکی‌ هه‌ستی‌ هاوبه‌شی‌ کۆمه‌ڵایه‌تی‌‌و ده‌روه‌ستی‌ به‌ خاک‌و نیشتمان ده‌خولقێنێ‌‌و له‌ هه‌گبه‌ی‌ هه‌زار ره‌نگی‌ خۆیدا مافی‌ یه‌کسانی‌ به‌دیاری‌ دێنێ‌.
که‌وابوو دابڕان له‌ زمانی‌ دایکی‌ به‌ واتای‌ شوشتنه‌وه‌ی‌ مرۆڤـ له‌ مرۆڤبوونی‌ خۆی‌، جیاکردنه‌وه‌ی‌ دار له‌ ریشه‌، سیپه‌لک له‌ هه‌ناسه‌، ماسی‌ له‌ ئاو، مه‌ل له‌ ئاسمان، شینایی‌ له‌ مه‌زرا‌و تین له‌ ئاگره‌.
بێ‌به‌شکردن له‌ زمانی‌ دایکی‌، خنکاندنی‌ یه‌که‌م هه‌ناسه‌ی‌ ماف‌و ئازادییه‌. رووخاندنی‌ کۆشکی‌ که‌سایه‌تی‌‌و ئیراده‌ی‌ پرسیارگه‌ریی‌ مرۆڤه‌، مرۆڤێک که‌ ده‌یهه‌وێ‌ خۆناسین بکاته‌ به‌ردی‌ بناغه‌‌و پردی‌ تێپه‌ڕین بۆ ناسینی‌ جیهان، به‌ڵام ئه‌و پرده‌ی‌ لێ‌ ده‌ڕووخێنن‌و ده‌یکه‌نه‌ کۆیله‌ی‌ زمان.
که‌ مرۆڤـ بوو به‌ کۆیله‌ی‌ زمان، ئیدی‌ چه‌که‌ره‌ی‌ هزر‌و پرسیاره‌کانی‌ سیس ده‌بێت‌و ده‌ژاکێت‌و چیدی‌ ناتوانێ‌ جیهان به‌و جۆره‌ی‌ که‌ ده‌یهه‌وێ‌ بناسێت‌و لێی‌ تێ‌ بگات، که‌وابوو ده‌بێته‌ لاساییکه‌ر‌و گوێڕایه‌ڵی‌ ئیراده‌یه‌کی‌ زاڵ‌ که‌ ویسته‌کان، خولیاکان، ئامانجه‌کان، خه‌ونه‌کان، پرسیاره‌کان‌و وه‌ڵامه‌کانی‌ خۆی‌ به‌ سه‌ریدا ده‌سه‌پێنێ‌‌و ناچاری‌ ده‌کات دڵسۆزانه‌‌و خۆویستانه‌ خاوه‌ندارێتییان لێ‌ بکات. زاڵبوونی‌ زمانی‌ بێگانه‌ به‌سه‌ر زمانی‌ دایکیدا، ده‌سپێشخه‌ری‌ ژێرده‌سته‌یی‌‌و له‌خۆ نامۆبوونی‌ هه‌ر نه‌ته‌وه‌یه‌که‌. له‌نێوچوونی‌ زمانی‌ دایکی‌ ده‌بێته‌ هۆی‌ توانه‌وه‌‌و، گه‌شه‌کردنی‌ ده‌بێته‌ هۆی‌ گه‌شانه‌وه‌ی‌.
له‌ رۆژی‌ جیهانیی‌ زمانی‌ دایکیدا با منداڵه‌کانمان فێر بن‌و خۆمانیش له‌ رابردوو په‌ند وه‌ربگرین که‌ زمان ته‌نیا هۆکاری‌ مانه‌وه‌‌و سه‌ربه‌رزیی‌ نه‌ته‌وه‌که‌مانه‌. به‌ بێ‌ زمان نه‌ فه‌رهه‌نگمان ده‌بێت نه‌ بوون، نه‌ ئاکار، نه‌ له‌به‌ر شه‌خته‌ی‌ توانه‌وه‌دا، تین‌و بڕستێک بۆ وه‌رزی‌ به‌هار.

تراکت و اعلامیه برای دوم اسفند روز جهانی زبان مادری به زبانهای کردی و فارسی 

                        تاریخ مبارزاتی ملت کورد "جه ته ر " را فراموش نخواهد کرد

جه ته ر همان سرزمین مقدسی است که برای نخستین بار اهریمن پلیدی را شکست داد،جه ته ر همان گلستان مقدسی است که پذیرای سیزده سوارکار راه آزادی است،جه ته ر همان فریاد سمکوشکاک وسوران دلیراش است،جه ته ر همان قلعه دمدم ومردمانی هستندکه تا آخرین قطره خون در کنار خان له پ زیَرین ماندندو جنگیدندومردند،جه ته ر همان صدای گلوله نحوشکاک وفریاد آزادیخواهی اش است،آری جه ته ر همان شب یلدا وتولد پیامبر آشتی ویاد آور رسالت تاریخی اش است،بله جه تهر همان پیروزی کاوه آهنگر بر علیه ضحاک زمانه است...

جه ته ر روستای خوش آب وهوا در دامنه کوه همیشه سربلند افخران،در منطقه سوما از توابع شهر اورمیه است.سوما منطقه ای مرزی در استان کوردنشین آذربایجان غربی است وهم مرز کردستان ترکیه است.روستای جه ته ر از روستاهای خوش آب وهوای این منطقه است.روستایی که از زبان وچهره مظلوم مردمان اش،چیزی جز عشق وزیبایی و وطن پرستی نمی توان دید،مردمانی سخت کوش وعاشق آزادی که مرگ با عزت را بهتر از زندگی با ذلت میدانند.مردمانی سخت کوش که از راه دامداری وکشاورزی امرار معاش میکنند وهرگز دست خود را جلوی هیچ بیگانه و وطن فروشی دراز نمیکنند.آیا از این مردمان انتظاری جز فداکاری و وطن پرستی میتوان اتظار داشت؟

بیست وچهار سال قبل(1363\10\16\14)بر اساس دستور کمیته  منطقه ای آگری،به نیروهای شهید نحو(از شهرستان اورمیه)نیروهای شهید سرگرد عباسی(ازشهرستانهای خوی وماکو)نیروهای شهید سروان حاتم(ازشهرستان سلماس)ویک دسته از پیشمرگان نیروی شهید آواره که از منطقه پیرانشهر برای انجام ماموریتی از سوی حزب دمکرات کوردستان ایران به شمال کردستان ایران فرستاده شده بودند،دستور داده شد که در مقابله با سرکوب وخفقان رژیم جمهوری اسلامی ایران بر ضد مردم کردستان در این منطقه از کردستان ،ضربه نظامی ومالی به رژیم  بزنند.بر همین اساس نیروهای حزب دست به عملیات تبلیغی وسیعی دربین مردم منطقه وشهر سلماس زدند وبه داخل شهرسلماس رفتند وپس از یک مانور سیاسی وتبلیغی دربین مردم منطقه سلماس به شرکت راهبانی سلماس که متعلق به سپاه پاسداران رژیم بود حمله کردند وپس از یک جنگ سخت مابین پیشمرگان حزب دمکرات کردستان ایران ونیروهای ضد خلقی رژیم جمهوری اسلامی،نیروهای پیشمرگ توانستند ضربه هولناکی به نیروهای رژیم بزنندو دهها ماشین سبک وسنگین نیروهای وابسته به سپاه پاسداران را به آتش بکشند وضرر مالی زیادی به دشمن وارد شد.روز بعد نیروهای پیشمرگ متشکل از نیروهای(هیَزا)شهید سروان حاتم،شهیدنحو،شهیدسرگرد عباسی و شهید آواره به روستای بردیان در منطقه سوما رفتند.رژیم به منظور انتقام گرفتن از نیروهای حزب ،یورش تندی بر علیه پیشمرگان حزب آغاز کرد که طی این نبرد ششونیم ساعتی،بیش از پنجاه تن ازنیروهای رژیم کشته،ودهها تن دیگر زخمی شدندورژیم مجبور به عقب نشینی شد.در جریان این جنگ متاسفانه سه تن از بهترین پیشمرگان حزب دمکرات به شهادت رسیدند.روز بعد نیروهای آزادیخواه پیشمرگ به روستای جه ته ر رفتند .رژیم که از دوشگست قبل خود درس نگرفته بود با این خیال که پیشمرگان حزب دمکرات پس از چند روز درگیری وفشار خسته شده اند ومیتوانند اتقام دو شکست قبلی خود را از پیشمرگان بگیرند.به همین دلیل با نیرویی چند هزار کسی ومجهز به توپ ،خمپاره وکاتیوشا به پیشمرگان حزب مستقر در روستای جه ته ر حمله کرد ونبرد سختی میان نیروهای سرکوب گررژیم وپیشمرگان حزب تحت فرماندهی شهیدان:ابراهیم شیخلی و حسن بازوکه درگرفت.رژیم آخوندی در هر دقیقه دهها گلوله توپ وخمپاره وکاتیوشا بسوی جه ته ر شلیک میکرد.جنگ خونینی در گرفت که میتوان گفت در تاریخ مبارزاتی ملت کورد در کوردستان ایران بی سابق بود.هیچ خانه ای نبود که مورد اثابت گلوله توپ وخمپاره رژیم قرار نگرفته باشد،فریاد زنان وکودکان وصدای شلیک توپها وخمپاره های رژیم وصدای گلوله تفنگ پیشمرگان باهم در آمیخته شده بودو منظره جه ته ربه کلی عوض شده بود.رژیم مردم عادی را نیز به گلوله بسته بود.در چنین شرایطی هر خانه ای از خانه های جه ته ر سنگری برای دفاع پیشمرگان بود وهر شیرزنی خود یک پیشمرگ تمام معنا بود که با رساندن آب وغذا به سنگرهای پیشمرگان وبردن زخمیها وکودکان به مناطق امن وآرام به برادران پیشمرگ خود کمک میکردند،هر کوچه وخانه ای به سنگری جهت مبارزه با دشمن تبدیل شده بود.به راستی کدامین نیرو می تواند در مقابل دشمن تا دندان مسلح مقابله کند،دشمنی که با نیرویی چند برابری وبا پیشرفته ترین سلاحها به جنگ آمده است؟بله،چیزی که در میدان نبرد معادله جنگ را عوض میکند اندیشه وهدف پیشمرگ وروحیه مبارزاتی او است که جنگ را به نفع خود وملت ستمدیده اش به پایان میرساند به همین دلیل است که میگویند پیشمرگ بازوی توانای ملت کورد است.شایان ذکر است که در جریان نبرد خونین جه ته ر،نیروهای سرکوب گر رژیم جمهوری اسلامی ایران به سختی شکست خوردندوبیش از850تن ازنیروهای رژیم به هلاکت رسیدندوتعداد زخمی های رژیم نیز به حدی بودند که بیمارستانهای اورمیه وسلماس با هم طی اطلاعیه ای از مردم خواهان دادن خون به زخمیهای جنگ شدند.این جنگ که به طور کل سه روز به طول انجامید با شکست سهمگین نیروهای ضد خلقی وپیروزی پیشمرگان حزب دمکرات پایان یافت که این پیروزی با خون سیزده فرزند برومند ملت کورد،سیزده مبارز وقهرمان کوردستان یعنی سیزده پیشمرگ حزب دمکرات کوردستان ایران  به ارمغان آمد که نام ویاد آنها برای همیشه در تاریخ مبارزاتی ملت کورد وحزب دمکرات کوردستان ایران مانند ستارگانی درخشان خواهند درخشید وتاریخ مبارزاتی ملت کورد برای همیشه به داشتن چنین فرزاندان فداکار ومبارزی افتخار خواهد کرد وخاک مقدس کوردستان آنان را به افتخار درخود جای داده است.نام شهیدان حماسه جه ته ر عبارتند از:

1-شهید محمود محمود زاده(سردسته نیروهای شهید آواره از منطقه پیرانشهر در شمال کوردستان ایران)

2-شهید ابوبکرآردوان(از نیروهای شهید سرگرد عباسی.از شهرستانهای خوی وماکو)

3-شهید محمد بایزیدی(ازنیروهای شهید آواره.از شهرستان پیرانشهر)

4-شهید حیدر احمدی(از نیروهای شهید سروان حاتم.شهرستان سلماس)

5-شهید ادریس میری(از نیروهای شهید سروان حاتم.شهرستان سلماس)

6-شهید کامل ره شو(معروف به کامل کوردستانی از اهالی دیاربکر در کوردستان ترکیه)

7-شهید فیروز عمر پور(از نیروهای شهید سرگرد عباسی.از شهرستانهای خوی وماکو)

8-شهید مظفرکامران(از نیروهای شهید سرگرد عباسی.از شهرستانهای خوی وماکو)

9-شهید سربازعبداللهی(از نیروهای شهید سرگرد عباسی.از شهرستانهای خوی وماکو)

10-شهید مولود عبداللهی (از نیروهای شهید سرگرد عباسی.از شهرستانهای خوی وماکو)

11-شهید سلیمان رشیدی(ازنیروهای شهید سرگرد عباسی.از شهرستانهای خوی وماکو)

12-شهید توفیق باوانی(از نیروهای شهید سرگرد عباسی.از شهرستانهای خوی وماکو)

13-شهید سعید مندان معروف به سعید قنجیَ (از نیروهای شهید نحو . شهرستان اورمیه)

اکنون نیز پدران ومادران منطقه سوما به کلی وبخصوص روستای جه ته ر ،داستان قهرمانی ورشادت پیشمرگان حزب دمکرات را برای فرزندان خود تعریف می کنند ولایی لایی شبانه مادران جه ته ر برای فرزندانشان،تعریف نبرد خونین جه ته ر است.رژیم جمهوری اسلامی اکنون نیز پس از گذشت بیست سال ازاین نبرد قهرمانانه ،با دل وجان ازروستای جه ته رومردم کورد پرور جه ته ر میترسد وبا دیدن جه ته ر واهالی جه ته ر خوف وترس یاد این شکست را بیاد رژیم می آورد.اما برای پیشمرگان حزب دمکرات وتمام اقشار ملت کورد ،جه ته ر از طرفی یادآور پیروزی فرزندان ملت کورد بر علیه دشمن ملت کورد است واز طرفی یادآور خاطره سیزده فرزند برومند خلق کورد است که به خاطر آرمانهای والای ملت کورد یعنی آزادی،دمکراسی وحققوق ملی ملت کورد به دست دژخیمان به شهادت رسیدند وبا خون سرخ خود ثابت کردند که هرگز ملت کورد در برابر دشمنان خونخوار ودرنده خود تسلیم نخواهد شد واین گفته رهبر حزب دمکرات شهید عبدالرحمن قاسملو را به اثبات رساندند که ملتی که خواهان فداکاری است باید بهای آن را نیز بپردازد وبهترین برای شهیدان کوردستان ادامه دادن راهشان است.

یادشان گرامی باد و روحشان شاد وبی گمان راهشان تا روز آزادی ادامه خواهد داشت

گیرم که در باورتان به خاک نشسته ام 

و ساقه های جوانم از ضربه های تبرهاتان زخم دار است

با ریشه چه می کنید؟

گیرم که بر سر این بام بنشسته در کمین پرنده ای

پرواز را علامت ممنوع میزنید

با جوجه های نشسته در آشیان چه می کنید؟

گیرم که می زنید

گیرم که می برید

گیرم که می کشید

با رویش ناگزیر جوانه چه می کنید  

       piroz be 2ê Rêbendanê Salvegera Avabûna Komara Kurdistanê

        پیروَز بێ 2ی رێبه‌ندان ساڵڤه‌گه‌ری دامه‌زرانی کوَماری کوردستان

        خجسته باد دوم بهمن سالگرد تاسیس جمهوری کردستان  

www.whopopular.com/A-R-Ghassemlou

کتێبی "خولیا و مه‌رگی ره‌حمانی کورد: خه‌ونی کوردستان" به‌ زمانی ئینگلیسی بڵاو کراویه‌وه‌‌

کارۆڵ پرونهابێر،Carol Prunhuber، نووسه‌ر و رۆژنامه‌وانی کورددۆستی ڤێنزوئێلایی و هاوڕێی‌ شه‌هید دوکتور عه‌بدوڵڕه‌حمان قاسمڵوو، سکرتێری گشتیی‌ حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران، کتێبی "خولیا و مه‌رگی ره‌حمانی کورد: خه‌ونی کوردستان"ی‌ که‌ سه‌ره‌تا به‌ زمانی ئیسپانیایی‌ نووسراوه‌و له‌چاپدراوه‌ وه‌رگیڕاوه‌ته‌وه‌ سه‌ر زمانی ئینگلیسی. وه‌رگێڕانی‌ ئینگلیسیی‌ ئه‌م کتێبه‌ له‌ لایه‌ن کۆمپانیای Iuniverse له‌ چاپ دراوه‌ و ئوگرانی کتێب و شه‌هیدی نه‌مر دوکتور قاسملوو ده‌توانن له‌ رێگای ئه‌م کۆمپانیایه‌و چه‌ندین شوێن و کۆمپانیای دیکه‌ ببنه‌ خاوه‌نی ئه‌م به‌رهه‌مه‌.

به‌ پێی‌ راپۆرتی‌ هه‌واڵده‌ری‌ کوردستان، نووسه‌ری کتێبی "خولیاو مه‌رگی ره‌حمانی کورد: خه‌ونی کوردستان" له‌ راگه‌یه‌ندراوی‌ بڵاوبوونه‌وه‌ی ئه‌م به‌رهه‌مه‌دا ده‌ڵێ "له‌ دوایین رۆژی ته‌مه‌نی خۆیدا،

عه‌بدولڕه‌حمان قاسملوو به‌ حاڵ و حه‌وسه‌له‌یه‌کی زیندوو له‌ خه‌و رابوو. وه‌ک هه‌میشه‌ له‌ کاتی تاشینی ریشیدا گوێی‌ له‌ رادیۆ ده‌گرت. ئه‌وه‌ به‌یانییه‌ک وه‌ک هه‌موو ئه‌وانی دیکه‌ له‌ ژیانی ئه‌م رێبه‌ره‌ کورده‌ بوو که‌ دواتر وه‌به‌ر گولله‌ ده‌که‌وێت و ده‌کوژرێت له‌ کاتی وتووێژکردن له‌ ڤیه‌نی ئوتریش له‌ ساڵی ١٩٨٩دا."

له‌ درێژه‌ی راگه‌یه‌ندراوه‌که‌ دا هاتووه‌ "به‌ڵگه‌ و نووسراوه‌ به‌پێزه‌کانی کارۆل پرونهابێر له‌م کتێبه‌دا باس له‌ دۆخی‌ تاریک و گوماناویی‌ تێرۆری ئه‌م رێبه‌ره‌ پێگه‌یشتووه‌ی کورد ده‌که‌ن. کتێبه‌که‌ ریپۆرتاژێکی قووڵه‌ که‌ یارمه‌تی ده‌دات له‌ درامای مرۆڤ له‌ پشتی‌ خه‌بات بۆ خودموختاری و شوناسیی‌ نه‌ته‌وه‌یی تێ‌ بگه‌ین."

پرونهابێر له‌م کتێبه‌دا باس له‌وه‌ ده‌کات که‌ ئه‌م دۆسیه‌یه‌ له‌ به‌ر به‌رژوه‌ندیی‌ سیاسی و ئابووریی‌ ده‌وڵه‌تی ئوتریش هیچ کات نه‌که‌وته‌ به‌ر لێکۆڵینه‌وه‌ و لێپرسینه‌وه‌ی دادگا. ئه‌م کتێبه‌ وه‌ک رۆمانێکه‌ که‌ کارۆڵ، سێنی جه‌نایه‌ته‌که‌ ده‌کێشێته‌وه‌ و ورده‌کارییه‌کانی تێرۆری د. قاسمڵوو له‌ راپۆرته‌کانی پۆلیس و لێکۆڵینه‌وه‌ ژورنالیستییه‌که‌ی خۆیدا هه‌ڵ ده‌ینجێنێ‌. له‌م کتێبه‌دا چه‌ندین وتووێژی د. قاسملوو هه‌یه‌و هه‌روه‌ها دیاڵۆگی چه‌ندین که‌سایه‌تیی به‌ناوبانگی رۆژهه‌ڵاتی نێوه‌ڕاستی له‌خۆ گرتووه‌.

کارۆل پرونهابێر، ژورناڵیست و نووسه‌ری ڤێنزوئێلایی له‌ کاراکاس و پاریس ده‌رسی خوێندووه‌ و هه‌ر له‌وێش دوکتورای ئه‌ده‌بیاتی وه‌رگرتووه‌. ژیان وه‌ک ژورنالیستی ئازاد و پاشان وه‌ک هه‌واڵنێری نێونه‌ته‌وه‌یی له‌ مادرید ده‌ست پێ‌ کردووه‌. له‌ ساڵی ١٩٨٤دا له‌ گه‌ڵ رێبه‌ری کورد، دکتور عه‌بدوڵڕه‌حمان قاسملوو ئاشنا بووه‌ و ساڵێک دواتر بۆ تۆمارکردنی فیلمێک له‌ سه‌ر رووداوه‌کانی کوردستان سه‌ردانی کوردستانی کردووه‌. به‌ بینینی خه‌باتی پێشمه‌رگه‌کانی کوردستان له‌ چیا سه‌خته‌کانی کوردستانی ئێراندا کارۆڵ تێکه‌ڵی‌ ئاواتی‌ گه‌لی کورد بوو.

ئه‌م کتێبه‌ ٣٨٨ لاپه‌ڕه‌ی له‌ خۆ گرتووه‌ و له‌م سێ شوێنه‌ له‌ سه‌ر ئینترنێت ده‌ست ده‌که‌وێت که‌ له‌ خواره‌وه‌ هاتوون:

barnesandnoble.com

Amazon.com

Iuniverse.com

 

اینجا زاگروس است...
  اینجا زاگروس است سرزمین مبارزه و زندگی؟!! اینجا زاگروس است سرزمین کوهها و عقابهای بلند پرواز در جستجوی آزادی ....
اینجا زاگروس است همان رشته کوهی که تاریخ دانان و نویسندگان قرنهاست به آن اشاره کرده اند آری اینجا سرزمین خیال و خاطرات گمشده و حدیث زندگی و مرگ و رستاخیز یک ملت است؟؟!! اینجا زاگروس است...
اینجا زاگروس است سرزمینی که از شمال غرب ایران از کنار کوهی بلند به نام آگری یا همان آرارات شروع میشود و ییلاقهای"آیی بگ" و "عه ورین " را در آغوش میگیرد و بسوی شیخ بازید می آید و نسیمی از عطر گلهای سنبل و سوسن را مژدگانی چشمان کوهستان"چهل میًریً شهیدان" میکند وآنجا سرود "خدایا وطن را آباد کن" سر میدهد و سپس فریادی همچون رعد را به عنوان هدیه دوستی برای کوه خلیل و میربهال میفرستد تا در دشت "سرگر" و بلندیهای "دالامپر" و "کیلشین" به گوش برسد... اینجا کوهستان است اگر چه خشمگین اما بسیار بخشنده و مهربان است ... از دامنه های کوه "قندیل" فرزندان خود را با شیر خود سیراب و از آنان حفاظت میکند و به "داشا مجید" میگیوید که اینان امانت آگری و عه ورین و دالامپر و .... هستند و باید به دست بیان و زمزیران و چهل چشمه برسند تا از آنجا همراه با آربابا و آبیدر وکرمانشان و ایلام زردکوه بروند و سرود "ای رقیب " را سردهند و مژده سربلندی را به زاگرس نشینان بدهند...
در این سرزمین رویایی بود که در سال حماسه ، در درازترین شب سال و در شهر گیلاس رهبری از تبار نسل خورشید را با نیرنگ ظلمت و تاریکی و به دست دشمنان خورشید کشتند ! اما چند قدم دورتر و در کنار دریاچه ای نیلگون و در پای قلعه دمدم ، همان دمدمی که خان برادوستی برای آزادی آخرین قطره خونش را نثار کرد ، رهبری اهورایی از نسل خورشید فریاد زندگی و ادامه راهشان را سر داد... آری اینجا همان سرزمینی است که متولد شب یلدا و تحصیل کرده دانشگاه های اروپا فریاد آزادی ملت اش را در کوههای زاگروس دید او که همیشه میگفت تنها یار وفادار کردها کوههای کردستان هستند و در پی پیام صلح و آشتی راهی پایتخت دلالان سرمایه دار حقوق بشر وین شد اما در آنجا پیام صلح و آشتی وی را با چند گلوله ساخت دلالان حقوق بشر و به فرمان اهریمن جواب دادند و پیامبر آشتی زاگروس را آغشته به خون کردند و حتی او را از تنها وصیت اش که خوابیدن ابدی در پای قلعه دمدم و در کنار دریاچه نیلگون بود محروم کردند و به امانت راهی پرلاشز کردند. رهبری زاگروسی که با مرگ خود پیام آشتی داد و ملتی را به حرکت وا داشت.آری اینجا زاگروس سرزمین قاسملوست...
اینجا زاگروس است همان سرزمینی که موسیقی کودکانش صدای رگبار گلوله ، انفجار خمپاره و زوزه هواپیماهای جنگی صوت شکن است.اینجا همان جایی است که اسباب بازی کودکان اش پوکه انواع تفنگ ،توپ، خمپاره ،مسلسل و تانک است... زاگروس همان جایی است که کودکان اش در مدارس به جای گفتن کلمه " دایک" باید به آن مادر بگویند!؟ زیرا از گفتن کلمه "دایک" محروم اند و سزایشان مرگ است!
اما رنج زاگروسیها تنها این نیست؟! در سرزمین زاگروس روزها و سالها و قرنهاست که رهایی معنا ندارد!
 در این سرزمین که چهار تکه اش کرده اند جوانان اش برای زندگی و سیر کردن شکم همیشه گرسنه خانواده و رفتن به آن طرف مرز ، به جرم تلاش برای زندگی ، پاداش شان مرگ است و یا اینکه هدیه ای به نام مین را به استقبال آنان میفرستند...
اینجا زاگروس است اگر چه غیر زاگروسی ها نمیدانند که شکفتن یک گل پای تخته سنگی در کوهستان یکی از بزرگ‌ترین اتفاقات جهان است و اگر نمی‌توان برایش جشن تولد گرفت، می‌توان به دیدارش رفت و تنهایی‌اش را با نگاهی گرم ونوازشگر میهمان کرد... زاگروس سفره‌ی گسترده و رنگارنگی است از کوه و درخت و چشمه و نسیم و پرنده و انسان...در کنار این سفره، شهرهای بزرگی نشسته‌اند و مردمان زیادی به استفاده رسیده‌اند. ما، مفتخریم که عمری را بر گوشه‌ای از این سفره ی بی‌پایان، بوسه‌ی شکر نهاده‌ایم.اگر چه تنها یار کردها همان زاگروس است...
اما زاگروس تنها یک نام نیست؟؟!! زاگروس یک داستان است یک تاریخ است و یک حقیقت...
آری اینجا زاگروس است سرزمین شیخ عبیدالله نهری ، سمکو شکاک ، شیخ محمود برزنجی ، شیخ سعید پیران ، سید رضا درسیم ، احسان نوری پاشا ، امیرخان برادوستی ، شیخ عبدالسلام بارزانی ، قاضی محمد ، ملا مصطفی بارزانی ، دکتر قاسملو ، دکتر شرفکندی و... هزاران قهرمان دیگر ...
آری اینجا زاگروس است سنبل مبارزه و مقاومت 
آری زاگروس ، سالهاست که در پی تو مادر مهربان آواره دامنه هایت شده ام و با اینکه من از تو و تو از منی میگویند من از تو نیستم و تو هم از من نیستی؟؟!!
با اینکه خودت منو همیشه پناه داده ای منو بیگانه و تو را نا محرم میخوانند!
به زاگروس که می‌رسید، آن را تنهارشته کوهی سبز تکیه داده نبینید. در همین زاگروس، در همین رشته کوه با شکوه، لابلای تک تک درختچه‌ها و بوته‌ها می‌توانید ردپای خاطرات کودکان درسیم و مهاباد و انفال و حلبچه را پیدا کنید... من مطمئنم،"خسرو شکاک"هنوز هم وقتی به زاگروس می‌رسد صدای لالایی مادرش را می‌شنود که از حاشیه سیاه چادر مثل چشمه‌ای در دامنه‌ی کوه جاری می‌شود.
در ذهن او، هنوز کبوترهای کودکی چرخ می‌زنند و لب چشمه‌ی چهریق می‌نشینند تا قطره قطره از لابلای سبزه‌ها آب بچشند... او وقتی در چشمه می‌نگرد، ده سالگی‌اش را می‌بیند که با دوستان و برادرانش سطل به دست برای بردن آب آمده‌اند و همان جا تا همین ساعت هنوز لب چشمه ایستاده‌اند و گذر زمان را در نیافته‌اند. وقتی قدم می‌زنید... گاه گوشه‌ی چشم همراهانتان را دزدانه بنگرید که قطره اشکی آرام آرام تا روی گونه‌هایشان قد می‌کشد و رازهای نگفته‌ی سال‌ها پیش را فاش می‌کند. پای همان سنگ بود که دخترکان پری روی کرد نشسته بودند و برای هم از قصه‌ی خون وبرف می‌گفتند و آن طرف‌تر چند جوان سرخوش و بی‌خیال، سرشار از عشقی زلال و پاک، از پس درختچه‌های ارس نگاهشان می‌کردند و در خیال بی‌مرز خود، قصر خوشبختی و شادکامی خود را در کنار دوشیزگان آسمانی ییلاق، هی بالا و بالاتر می‌بردند...
اینجا همان زاگروس است قوربانی انفال و بمب های شیمایی و فرمان جهاد سال 1358 خمینی ولیکن بی تاریخ در تاریخ ابرقدرتهای جهان!
اینجا همانجای است که " عمر خاور " به خاطر نجات کودک اش خود را بر روی کودک 2 ماهه اش انداخت تا که شاید وی را نجاتدهد ...اما صد افسوس بمبهای شیمایی وی را به خوابی عمیقتر از زمان بردند و تنها مجسمه و راه او امروز سنبل زاگروس یان است آری اینجا خود زاگروس است سرزمین وفا و قربانی ...
اینجاست، همان خاک بی‌دریغی که هنوز هم، در لابلای سبزه‌ها و بوته‌هایش می‌توان نیزه‌های شکسته و شمشیرهای زنگار گرفته ببینی تا فراموش نکنی که سکوت رازدار این روزهای کوه، دلی دارد سرشار از ناگفته‌های تلخ و شیرین گذشته...اینجا ارومیه است و قلعه دمدم همان جایی که شاه عباس در مقابل عظمت زاگروسی یان لرزید ... اینجا دمدم زاگروس است همان جایی که خاتون به خاطر حفظ ناموس و وفاداری به امیرخان برادوستی خود را از فراز قلعه به پایین انداخت و قانونی نانوشته از وفاداری را برای دختران زیبای زاگروسی نوشت...
آری ، آری اینجا زاگروس سرزمین احمد خانی ملا جزیری و نالی و حاجی قادر کویی است اینجا سرزمین مقاومت و مبارزه است اینجا همان سرزمین نامرئی به روی نقشه جغرافیا به نام کردستان است.
اینجا زاگروس است...
آری اینجا زاگروس است سرزمین حسن وکالتی ، حسن آبخضر ،سنار مامدی ، علی کاشفپور ،که ره م کلشی ،سروان حاتم ، محمد پیر ژن ،نحو باپیر شکاک ، زیًرو بهادوری و... است 
آری اینجا سرزمین من و خاک من است... اینجا وجود وهمه چیز من است 

13 جولای 1989 یادآور تروری سازمان یافته در کشوراتریش است تروری که

سالها کشور اتریش و دادگاه آن کشور را درگیر ابعاد گوناگون آن کرد اکنون قریب به بیست سال از این ترور میگذرد اما هنوز انعکاس و آثار جانبی آن را در رسانه ها و افکار عمومی کشورهای اروپایی هر از چندگاهی به وضوح می توان دید و همچنین این واقعه تاثیرات عمیقی نیز بر مبارزات مردم کردستان در ایران بر جای گذاشته است دکترعبدالرحمن قاسملو 22 دسامبر 1930 در شهر ارومیه (ورم ی). یکی از شهرهای کردستان ایران چشم به جهان گشود پس از گذراندن تحصیلات مقدماتی و متوسطه در ارومیه و تهران در سال 1947 برای ادامه تحصیل راهی کشور فرانسه شد بدلیل مخالفتها یش با حکومت شاه در ایران که نشات گرفته از روح استبداد ستیزی و قضای چپی آن زمان بود و همچنین قطع بورسیه تحصیلی بسیاری از دانشجوهان آزاده ایرانی از جمله عبدالرحمن قاسملو نا چار به ترک فرانسه شد و در نهایت برای ادامه تحصیل به کشور چک و اسلاواکی رفت و تحصیلات خود را در انجا به پایان رساند درهمانجا قاسملو 20 ساله در دانشگاه با هلنه ی  17 ساله اهل چک آشنا شد هلنه دختری تیزهوش با دیدگاهی سوسیالیستی و علاقه مند به مسائل خاورمیانه که پس ازمدتی کوتاه وارد زندگی مشترک با عبدالرحمن قاسملو شد و همزمان تبعیت ایرانی پیدا کرد واین آغاز یک زندگی پر تلاطم پر خطر و در عین حال جذاب و شنیدی بود دکتر عبدالرحمن قاسملو با فراز و نشیب های تاریخ ایران از نزدیک آشنا بود با روی کار آمدن دولت مصدق به ایران برگشت پس از کودتای 28 مرداد 1332 (1953) و بواسطه عضویت در حزب توده به مدت 5 سال مخفیانه به همراه همسرش زندگی کرد

خانم قاسملو بسیار زود توانست زبان فارسی را یاد بگیرد بطوری که فارسی را بسیار شیوا و رسا حرف میزند و به زبان کردی نیز تا حدودی مسلط است ایشان طی سالهای زندگی خود در ایران و در شرایط متفاوت با نامهای مختلف ایرانی و کردی مورد خطاب قرار می گرقتند نسرین نامی است که تا به امروز برای وی به یادگار مانده است آنها پس از سالها زندگی مخفیانه در ایران به کشور چک واسلاواکی برگشتند      دکتر قاسملو در دانشگاه پراگ دکترای خود را در رشته اقتصاد سیاسی اخذ نمود و تا اوایل سال 1976 به طور متناوب در همان دانشگاه به تدریس مشغول شد از ایشان چندین مقاله علمی در رایط با مسائل اقتصادی سیاسی و اجتماعی به جا مانده است کتاب معروف ایشان کردستان و کرد در اصل به زیان چکی نگاشته شده و تا حال به زبانهای انگلیسی اسلواکی لهستانی عربی فارسی کردی و قسمتهایی به زبان فرانسه ترجمه شده دکتر قاسملو خود نیز به زبانهای کردی " آذری "فارسی"عربی "فرانسه "انگلیسی"چکی"و روسی تسلط داشتند

حزب دمکرات کردستان ایران در سال 1973 در کنفرانس سوم دکتر قاسملو را به عنوان دبیرکل حزب پیشنهاد نمود و در کنگره سوم به عنوان دبیرکل حزب انتخاب گردید تا گزارش های رسمی حزب دمکرات کردستان ایران در روز حادثه دکتر قاسملو به همراه عبدالله قادری آذر       نماینده حزب در اروپا و دکتر فاضل رسول به منظور پایان دادن و یافتن راه حلی منطقی برای مسئله ی کردستان در جلسه ای با نمایندگان جمهوری اسلامی و بر روی میز مذاکره درشهر وین ترورشدند

پس از 20 سال هنوز بسیارند کسانی که مشتاقندبا زوایای بیشتری از زندگی شخصی و مبارزاتی این مرد ثر آوازه تاریخ کرد آشنا شوند برای پرهیز از هر گونه پیشداوری یا تفسیر شنیده ها و گفته های دیگران فرصتی شد تا در 4 جولای سال 2009 در اسلو مرکز کشور نروژ مستقیما با خانم نسرین قاسملو که به منظور شرکت در سمیناری به مناسبت بیسمین سالگرد ترور زنده یاد دکتر قاسملو برگزار شده بود به گفتگویی دوستانه بنشینم تا اینبار از زبان همراز و یاور دوران  مبارزاتی

دکترقاسملو چگونگی تکوین رشد وگستره ذهنی این بزرگ مرد را بشنویم و اما خانم نسرین قاسملو هر چند گذر زمان بر چهره ایشان سایه افکنده اما از شخصیت منحصر به فرد وی ذره ای  کم نکرده است زنی عاشق که عشق به همسرش هنوز هم در چشمان و گفتارش موج میزندخوشرو  با وقار مهربان خوش بر خورد با رفتاری کاملا صمیمانه و در عین حال مصمم ژرفانگر صاحب نظر بسیار دقیق و منظم و کماکان تیزهوش که بسیار با حوصله در گفتگوها شرکت می کند یکی از بارزترین مشخصه های ایشان عشقی است که همچنان نسبت به دکتر قاسملو در درون و قلبش می جوشد

در این مصاحبه به جز جابجایی بعضی لغات و یا افعال در هنگام بازنویسی سعی شده کمترین دخل و تصرف در مفهوم نوع و شیوه گفتار خانم قاسملو انجام گیرد

ضمن عرض سلام و خیر مقدم حضورشما خانم نسرین قاسملو همسر شادروان دکتر عبدالرحمن قاسملو خوشحالم از اینکه فرصتی پیدا شد تا در خدمت شما گفتگویی را پیرامون زندگی دکتر قاسملو احساسات و روزهای سخت بعد ازترور ایشان با شما داشته باشم

اگر ممکن است خودتان را معرفی کنید و بفرمایید چگونه با دکترعبدالرحمن قاسملو آشنا شدید ؟

نسرین قاسملو من تا 18 سالگی اهل چک واسلاواکی بودم و با ازدواج با دکتر عبدالرحمن قاسملو ایرانی شدم و وقتی با هم آشنا شدیم هنوز دکتر نبود بلکه دانشجویی ساده بود ما در واقع در یک جشن دانشجویی که مربوط به یک پروفسور دانشگائ بود در دانشگاه اقتصاد آشنا شدیم یعنی همدیگر را برای دفعه اول دیدیم و من به عنوان مترجم برای چهار نفر خارجی فرستاده شدم بعدا متوجه شدم که سه نفرشان زبان چکی بلد بودند و فقط یک نفر که عرب سوریه بود زبان چکی بلد نبود و اصلا نیازی به ترجمه نداشتند آن شب برایم خوشایند و به یاد ماندنی بود در موردمسائل جهانی و خصوصا خاورمیانه تا دیر وقت بحث زیادی در گرفت در آخر همه میخواستند مرا تا خانه همراهی کنند که عبدالرحمن قاسملو گفت یک نفر کافی است تا مرا به خانه برساند این بود که خودش انتخاب خودش راکرد (با لبخند ادامه داد) البته من خیلی خلاصه گفتم چون داستانش طولانی تر است  پس از آشنایی فرصتی شد تا در باره کردستان و ملت کرد برایم توضیح دهد و آرزوهایش را با من در میان بگذارد 

یکی از بزرگترین آرزوهایش تلاش برای آزادی ملتش بود سپس از من پرسید آیا حاضرم با زندگی با ایشان در این راه نیز همراهش باشم که جواب من هم کاملا مثبت بود این بود که از آن هنگام در واقع وابسته به ملت کرد و ایران شدم و هیچ وقت هم ثشیمان نشده ام

فضای سیاسی که شما در آن بزرگ شدید چگونه بود؟

_در سال 1952 چک و اسلاواکی مثل سایر کشورهای همسایه شوروی یک کشور کمونیستی بود و بر اثر پروپاگاند کمونیسم بیشتر جوانها راه چپی را بر می گزیدند و از ایده های کمونیستی دفاع می کردند و آن فضای غالبی بود که اکثر ما جوانها را فرا گرفته بود دکتر قاسملو آن زمان عضو حزب  حزب توده در ایران بود من عضو حزب نبودم ولی عضو سازمان جوانان چک و اسلاواکی بودم این بود من که در نظزات ما اختلافی دیده نمی شد به راحتی همدیگر را درک میکردیم و می دانستیم که چه می خواهیم

تحصیلات دانشگاهی شما در چه رشتهای بود؟

من اول به ایران و بعد از 5 سال که به پراگ برگشتیم وارد دانشگاه شدم در دانشگاه شارل (کارل ) و در دانشگده فلسفه و ادبیات زبان انگلیسی    و چکی خواندم

  تا چه مقطعی ادامه دادید؟

بعد از اتمام دوره 5 ساله دولت تیتر دکتری را از دانشگاه برداشت و عملا از عنوان دکتر محروم شدیم شما از نوع  نگاه و چشمهای قاسملو قبل از شروع مصاحبه گفتید ممکن است دوباره بشنویم ؟

  با لبخندی زیبا پاسخ دادند نگاه دکتر قاسملو شاید شما هم بشناسید خیلی زنده و خیلی عمیق بود نوع نگاهش به گونه ای بود که بلافاصله فهمیدم از من خوشش آمده هر چند که او رانمی شناختم ولی در واقع نگاهی گویا داشت و به ایشان اعتماد کردم  "  

بعدا شما ازدواج کردید؟

 بله 6 ماه بعد

چند فرزند حاصل ازدواج شما است و کجا هستند ؟

_ ما دو دختر داریم که هر دو در پراگ زندگی میکنند آنها بعد از مدتی زندگی در چک و اسلاواکی به سوئد رفتند و در آنجا ازدواج کردند و بعد از تغییر رژیم به پراگ برگشتند و حال در آنجا زندگی میکنند

فرزندانتان در مورد پدرشان از شما بیشتر چه سوال هایی را می پرسیدند یا می پرسند ؟

_ زیاد سوال نمیکنند پدرشان را آنگونه که بود می شناختند البته باید بگویم بچه های ما سیاسی نیستند و من یادم هست یک روز از دختر بزرگم که 12 یا 13 ساله بود پرسیدم که بزرگ شوید می خواهید چکاره   شوید که در جواب گفت من هنوز نمیدانم اما آن چیزی که نمی خواهم بشوم سیاستمدار شدن است پرسیدم چرا ؟ گفت که شما تمام وقت راکار میکنید و من به این شکل نمی خواهم زندگی کنم (خانم قاسملو با لبخند ادامه دادند ) اما خودش هم الان دارد کار میکند

حساسیت ها و نگرانی های دکتر قاسملو در رابطه با موضوع کردستان بیشتر حول چه مسائلی بود؟

 من باید بگویم که نگرانی دکتر قاسملو را زیاد ندیدم چیزی که از ایشان دیدم تصمیمی جدی بود در راستای کمک به رهایی و آرادی ملت کرن این را هم باید گفت که ایشان هیچ وقت فکر جدایی کردستان را از ایران نداشت همیشه یک وطن دوست ایرانی بوده ودر مقابل تبلیغات سران جمهوری اسلامی اضهار می داشت که با تمام وجدانم میتوانم بگویم از همه شما ایرانی تر هستم این مسائل برای ایشان روشن بود می خواست کردستان ایران آزاد شود مردم با آزادی بتوانند در چارچوب کشور ایران زندگی وی از چهارده سالگی تا مرگ در خدمت هدفش بود که همانا آزادی کردستان و ملت کرد باشد آدمی عملگرا بود این بود که بیشتر عمل میکرد تا نگران باشد به همین دلیل من نگرانی خاصی در او نمی دیدم می توانم بگویم دکتر قاسملو تمام زندگی و تمام افکارش را در راه سیاست و کار برای کردستان صرف میکرد و من فکر میکنم به همین دلیل هم هست که بین مردم تا این اندازه شناخته شده و محبوب است

  ایشان رابطه فرهنگ و سیاست را چگونه ارزیابی میکردند ؟  

در قدم اول باید فرهنگ را شناخت بعد وارد سیاست شد این روشی بود که همیشه دکتر قاسملو مد نظر داشت ایشان ضمن اینکه به مطلعه زیاد اهمیت می داد دوست داشت بالایه های مختلف فرهنگی نیز از نزدیک آشنا شود به تئاتر سینما و کنسرت اهمیت زیادی می داد درضمن به موسیقی کردی علاقه خاصی داشت بیشتر اوقات در خانه آوازهای کردی را زیر لب زمزمه میکرد.

از دیدگاه ایشان فرهنگ جزئی از سیاست بود البته این نظر من هم هست اگر بخواهید سیاستی را در جامعه پیاده کنید باید فرهنگ آن جامعه را بشناسید بطوری که فرهنگ را وارد سیاست کنید من فکر میکنم دکتر قاسملو تا جایی که توانست این کار را کرد اما در مورد فرهنگ عمومی در کردستان این نکته را باید یادآوری کرد که بدلیل پایین بودن سطح سواد فرهنگ بیشتر بئ شکل رقص و آواز خود را نشان داده است البته شعر و نگارش متون هم تا حدودی دیده می شود  اما اینکه مثل اروپا از فرهنگ سینما تئاتر و یاکنسرت بر خوردار باشد دیده نمی شود و بیشتر در قالب سنتی  خود باقی مانده است

البته در مقایسه فرهنگ ها باید این را در نظر گرفت که چه چیزی امکان دارد و چه چیزی امکان ندارد و امکانات موجود نیز به چه اندازه می باشد در کردستان امکان اینکه مردم مثل مردم اروپا رفتار کنند خیلی محدود است پس به اندازه  امکانات  موجود عمل می کنند که متاسفانه این امکانات در آنجا محدود است و حتی گاهی هم در مرکز نیز خیلی محدود است من فکر میکنم یک سیاستمدار با سواد و واقع بین به دقت به این نکات  ریز توجه می کند و سپس عمل میکند

دیدگاه و برنامه دکتر قاسملو نسبت به مسئله زن چگونه بود ؟

مسئله زن با افزایش سطح فرهنگ عمومی جامعه قابل حل است یا اینکه مسئله زنان را بایستی بطور خاص و جدا از یک سیاست و برنامه ریزی عموومی بررسی کرد؟

_ فکر میکنم مسئله زن جدا از میزان سطح فرهنگ عمومی جامعه نیست و این دو با هم همراه هستند مسئله زنان در همه دنیا مخصوصا در دنیای سوم حاد است در طول تاریخ زن همیشه زیر دست مرد بوده است نه دین نه دولت و نه خانواده به زن حق نمی داده که دارای یک زندگی برابر باشد به طور پراکنده می توان زنانی رادید که با تکیه بر نیرو و پشتکار خود توانسته اند به یک نوع آزادی محدود و هستند زن نصف   اجتماع است و بدون رهایی و آزادی نیمی از اجتماع رسیدن به یک دمکراسی پایدار تقریبا غیر ممکن است و این راباید قبل از هر چیزی مردها درک کنند. اگر می خواهند به آزادی و دمکراسی برسند باید از تمام پتانسیل جامعه نهایت استفاده را کرد تا در سایه این نوع تفکر زن و مرد به یک حقوق مساوی برسند دمکراسی یک پروسه طولانی است که باید هر دو کوشش کنند و یاد بگیرند تا به آن برسند اما چیزی که به نظر من در قدم اول لازم است این است که بطور رسمی و قانونی این حقوق به زنها داده شود تا هر کسی بنا به نظر و دیدگاه خود از آن تفسیر نکند و حقوقی پایمال نشود حزب دمکرات کردستان ایران تحت رهبری دکتر عبدالرحمن قاسملو در برنامه خود حقوق زنها را ثبت کرده بطوری که در برنامه حزب دمکرات اکنون زنهای کردستان حق مساوات دارند و حق آزادیهایی همانند مردان دارند ولی عملا شما می بینید که هنوز تا مرحله عمل راه درازی را باید طی کرد. این موضوع از یک طرف مربوط به حزب دمکرات است که چقدر در راه بیداری زنها کوشش میکند و به آنها امکان می دهد تا در خارج کردستان چه اندازه در شناساندن و به رسمیت شناختن حقوق همدیگر جدی هستند حال که زن رسما طبق برنامه حزب دمکرات از حق مساوی برخوردار است پس میتوان گفت زمینه اش مهیا است و می شود از روی زمینه موجود کار کرد نمی  توانم بگویم خوشبختانه یا بدبختانه دکتر قاسملو زنی مثل من گرفت من خودم زنم و با دکتر قاسملو سالها کار کرده ام باور کنید کارم خیلی سخت بود شیوه بزرگ شدن ایشان به او نقشی خاص داده بود البته تا حدودی می شود گفت که طبیعی نیز بود زیرا ایشان در یک محیط فئودال بزرگ شده بود با یک خانواده بزرگ که در آنجا زنها حقی نداشتند پسرها به مدرسه میرفتند و دخترها در آشثزخانه کمک میکردند این اجتماعی بود که ایشان را اینگونه بار آورده بود در چنین شرایطی باید خیلی هوش داشته باشید که درک کنید فقط مادرشما یا خواهر شما نیستند که بار سنگین زندگی را بر دوش می گیرند  این یک نوع فهم خاصی می خواهد اگر هم واقعا درک شود عمل کردن به آن شرط اساسی است   در اروپا نیزچنین وضعیتی  تقریبا دهها سال پیش وجود داشت بطوری که زن اروپایی هم شرایطی مثل زن کرد داشت بعد از تغییرات ساختاری در رژیم های حاکم بر کشورهای اروپایی جامعه به سوی دمکراسی گرایش پیدا کرد و زنها فهمیدند که آنها هم دارای حقوقی مساوی با مردان هستند با وجود این هنوز در اروپا زنها همانند مردها از دستمزد مساوی برخوردار نیستند هر چند بطور مساوی هم کار میکنند یعنی میخواهم به این نکته اشاره کنم که زنهای کرد باید هوشیار باشند نمونه های موفقی از مبارزات زنان در اروپا وجود دارد که زنهای اروپایی چه کارهایی کردند و چه کارهایی نکردند این است که شاید راهشان بتواند کوتاهتر شود ولی باز هم آسان نخواهد بود من اینجا نخواهم بود ولی امیدوارم واقعا هر چه زودتر به حقوقشان برسند

بر گردیم به سالهای ورودتان به ایران و آغاز یک زندگی جدید فضای آجا را چگونه دیدید و چگونه به زبان فارسی و بعدا کردی مسلط شدید ؟       _فارسی را عبدالرحمن انتخاب کرد و حتی به همکارانش توصیه کرده بود که با من فارسی حرف بزنند چون در تهران مسئله مخفی گاه مطرح بود بنابراین من بایستی با زبانی حرف میزدم که لو نرویم  به همین دلیل  لازم بود من اول فارسی یاد بگیرم اگر از مشاهدات و احساسات خودم در بدو ورود به ایران بگویم متوان گفت بسیار تازه و هیجان انگیز بود روزهای اول تضاد زیادی را حس میکردم چون من از کشوری آمده بودم که بی رنگ به نظر می رسید بطوری که کمتر تنوعی در آن دیده می شد به عبارتی همه چیز یک رنگ بود یادم هست در هنگام ورود به ایران وقتی از فرودگاه به طرف خانه میرفتیم مدام کوچه ها را نگاه میکردم باور کردنی نبود برایم مثل یک تئاتر بود هوایی آفتابی همه جا و همه چیز روشن ترکیبی از مردم شیک تا گدا تاجرها در گوشه ای داد میزدند وسائل نقلیه بسیار متنوع بود از ماشین های مدرن تا خر و الاغ خلاصه همه چیز با هم مخلوط بود این اولین تجربه برایم عجیب و جذاب بود چون من یک زندگی بی رنگ را تجربه کرده بودم اما حس میکردم در آنجا زندگی و جود داشت و آن واقعیت زندگی بود این در حالی بود که من آن موقع طرفدار کمونیسم هم بودم ولی از آن تجربه جدید خوشم میآمد     بعد از دو هفته اقامت در تهران درشمیران عبدالرحمن مجبور به ترک خانه شد بنابراین به همراه دخترم که چند ماهی بود در پراگ به نیا آمده بود در تهران با یک ثسر 10 یا 11 ساله به نام حسین تنها ماندم . ایشان به اصطلاح اولین معلم فارسی من بود چون ازیکی از روستاهای جنوی ایران آمده بود پس اولین لهجه فارسی من دهاتی بود (با لبخند) که البته کم کم بهتر شد 

آیا در مدت اقامت خود در تهران بد کردستان سفری داشتید؟

_ حدود 5 ماه را در تهران علنی زندگی کردیم ولی بزودی از رفتار عبدالرحمن متوجه شدم که می خواهد خودش را برای مخفی شدن آماده کند و من را هم برای مهفی گاه آماده میکرد بعد از کودتای 28 مرداد 1332 و چند ماه اقامت در تهران به رضائیه رفتیم یکی از دلایل آن این بود که اعضای فامیل قاسملو با من آشنا شوند و من را از نزدیک بشناسند درآنجا 3 ماه ماندیم در این مدت متوجه شدیم دستور دستگیری قاسملو صادر شده . بنابراین ما بعد از مدتی به تهران برگشتیم و عملا زندگی مخفی را شروع کردیم.

در کنار نام دکتر قاسملو و همسو با مبارزات ایشان همیشه نام شما مطرح بوده و به نوعی با مبارزات آزادی خواهی کرد گره خورده است مادر کردستان نامی است که مردم کرد به خاطر ادای احترام به تلاش شما انتخاب کرده اند برای اولین بار که این نام را شنیدید چه احساسی داشتید؟ واقعیت این است که تمام زندگیم از 17 سالگی تا حال برای مردم کرد و کردستان بوده و همراه با مبارزات ملت کرد زندگی کرده ام البته با ایرانی های مبارز هم زندگی کردم زندگی و سرنوشت من اینگونه رقم خورد و من هم نمی خواستم از آن بگریزم همیشه آرزو می کردم در زندگیم بتوانم شخص مفیدی باشم و این سرنوشت باعث شد  که به آرزویم برسم مادر کردستان نامی است که افتخار بزرگی به همراه دارد و فکر می کنم باید خیلی کار کرد تا این افتخار نصیب کسی شود به نظر من خیلی مانده تا شایسته این نام بشوم واین اسم خیلی بزرگتر و پر افتخارتر از کارهای من است برای همین است که نمی دانم شایسته این افتخارهستم با نه این درست است که دلسوزی من برای کردستان ملت کرد و ایران بی نهایت است اما من کار بزرگی نکردم یعنی مثلا انقلابی کرده باشم و یا مثل دکتر قاسملو کار کرده باشم البته تا آنجایی که توانستم و با امکاناتی که داشتم کار کردم حالا هم که سنی از من گذشته بازهم با شما حرف می زنم جایی که به نظریات و حرفهای من نیازی باشد هستم و فکر میکنم این هم یک نوع کمک است به ملت کرد  برای اینکه بازگو کردن تلاشهای دکتر قاسملو می تواند نوعی یادآوری از کارها و آرزوهای ایشان باشد

در مبارزات مردم کرد کسانی بوده اند که کمترین نقشی را در این راخ ایفا کرده اند و گاهی در تقابل با آرمانهای مردم کرد هم بوده اند شما در این رابطه چه فکر میکنید؟ _

 البته آنهایی هم که کاری انجام نداده اند شاید امکانش را نداشته اند در مورد من این سرنوشت بود که مرا به اینجا کشاند و با ازدواج با عبدالرحمن امکان مفید بودنم پیش آمد ولی خیلی ها سرنوشت شان این امکان را به آنها نمی دهد برای همین است که نباید از آنها گله کرد

شما تصور میکردید یک روز دکتر قاسملو ترور شود؟

من این تصور را از اول داشتم گاهی زیاد و گاهی کم. ولی وقتی میدیدم  دکتر بی احتیاطی میکرد به او یادآوری می کردم که وظیفه او در این شرایط حفظ جانش است چون مسئولیت یک حزب را برعهده دارد اصرار من این بود که متوجه خطر شود اما هر وقت به او میگفتم خیلی جدی نمیگرفت وقتی این اتفاق افتاد نمی خواستم باور کنم

که این خطر عملی شده.

دکتر قاسملو به ورزش علاقمند بود؟ شما در شنا کردن ایشان گفتند؟

"با خنده ادامه داد " خواهش میکنم در این مورد نداشت اما پیاده روی زیاد میکرد از بچگی با کوههای کردستان آشنا بود بر خلاف من کوهنورد زبردستی بود وقتی با هم از کوههای کردستان رد می شدیم گاهی اوقاتفکر میکردم واقعا دیگر نمی توانم ادامه بدهم اما ایشان نیروی بدنی خوبی داشت و خسته نمی شد دکتر قاسملو به جز خواندن کتاب و کارهای سیاسی بیشتر دوست داشت با دوستانش بنشیند و بحث بکند و باز هم بیشتر بحث سیاسی مهمان نواز بود و مهمانی را دوست داشت وقتی در اروپا هم بود با هم به تئاتر و سینما میرفتیم که البته این را بیشتر من باید برنامه ریزی و هماهنگ میکردم خلاصه این مرد تمام سیاسی بود یادش به خیر میگفت در زندگیش به دو چیز بیشتر عشق می ورزد یکی سیاست و دومی شعر

به طور سیتماتیک در روز چند ساعت مطالعه میکردند؟

وقتی ایشان مطالعه می کردند هیچ وقت به ساعت نگاه نمیکردم ولی مدت مطالعه به این بستگی داشت که چقدر وقت آزاد دارد اگر صبح میرفت دانشگاه بعد از ظهر مطالعه میکرد اگر بعد از ظهر میرفت دانشگاه صبحش روزنامه یا کتاب می خواند بااین همه مشغولیت چقدر برای شما وقت داشت که با شما باشد؟

وقتی که خانه بود با هم بودیم اینکه چقدر وقت داشت ندارد با هم زندگی میکردیم البته واقعیت این است که خیلی خانه نبود چه آن هنگام که در ایران بودیم و چه وقتی که در اروپا بودیم چون زیاد به سفر می رفت در واقع من و بچه ها زیاد تنهاد می ماندیم

شما روزانه در پراگ بیشتر به چه کاری مشغول بودید؟

کار خانه زیاد بود و در دانشگاه هم مشغول به کار بودم اما شبها مجله کردستان را درست میکردیم نوشته هایی را که دکتر قاسملو با زبان چکی می نوشت اصلاح میکردم و تایپ میکردم چون آن موقع کامپیوتر نبود در حقیقت وقتی بچه ها را می خواباندیم تازه کار من شروع می شد.

 اکنون در آستانه بیستمین سالگرد ترور زنده یاد دکتر قاسملو . 13 جولای هستیم بیست سال پیش در چنین روزی دکتر قاسملو در جلسه ای که به منظور حل مسئله کرد با نمایندگان جمهوری اسلامی در وین پایتخت کشور اتریش بر گزار شده بود ترور شدند پرونده ایشان در دادگاه اتریش هنوز مختومه اعلام نشده دلیل باز ماندن پرونده چه چیزی می تواند باشد ؟ و آیا در رابطه با پیگیری آن امیدی وجود دارد ؟

بعد از این قتل ناجوانمر دانه دولت اتریش یا پلیس  اتریش دو نفر از قاتلین را در اختیار داشت و چند روز بعد از قتل به آنها اجازه داد که از اتریش خارج شوند یعنی بطور رسمی توانستند به ایران بازگردند این عمل پلیس در واقع کار دادگاه را غیر ممکن کرد یعنی وقتی دادگاه مجرم را در اختیار ندارد چه کسی را محاکمه کند من و دکتر شرفکندی دبیر کل وقت حزب دمکرات کردستان ایران تصمیم گرفتیم این مسئله را رها نکنیم و کاری کنیم که اولا دنیا متوجه شود که چه اتفاقی افتاده است و ثانیا اگر ممکن باشد ما اعضای دولت اتریش را که در این ماجرا مقصر بوده اند به دادگاه بکشانیم . از لحاظ قضایی و حفوقی من تنها کسی بودم که میتوانستم علیه دولت اتریش شکایت کنم چون هم حزب یک حزب رسمی نبود و هم اینکه از فامیلها و خویشاوندان ایشان که در ایران          زندگی میکردند کسی نبود و نمی توانستند باشند و دخترانش هم خیلی جوان بودند بنابراین من تنها کسی بودم که میتوانستم پرونده را پیگیری کنم به همین دلیل تا من اجازه ندهم این پرونده بسته نخواهد شد آقای وایدینگر در اتریش وکالت این پرونده را به عهده گرفت آدم شجاعی بود بقیه وکیل ها نمی خواستند با من کار کنند و این پرونده را رد می کردند چون فکر میکردند هم به نتیجه نمیرسد و هم اینکه خطر ناک است اما دکتر وادینگر قبول کرد و چهار سال کوشش کردیم تا تمام مدارک را جمع کنیم و با روزنامه نگاران بین المللی همکاری میکردیم باید گفت در اتریش جز چند استئنا همه روزنامه نگاران طرف ما بودند و به خویی مسئله را روشن میکردند در فرانسه آلمان و سوئد هم همینطور بود یعنی از لحاظ اطلاع رسانی ما موفق بودیم این بود که دنیا مسئله را فهمید اما در مورد دادگاه باید گفت برای شکایت از اعضای دولت بایستی از سه دادگاه گذشت تا اینکه پرونده به دادگاه عالی برسد و در آنجاست که تصمیم گرفته می شود آیا شما حق دارید از اعضای دولت شکایت کنید یا نه تمام این مراحل طی شد و پرونده به دادگاه عالی رسید اما درست بعد از ترور دکتر صادق شرفکندی دادگاه عالی اتریش به من اطلاع داد که من حق ندارم شکایت کنم البته انتظار می رفت که دادگاه اجازه ندهد و تا حدودی از این تصمیم پیشاپیش آگاه بودیم اما دلیل اصراما این بود که می خواستیم رسما پیگیری کنیم و همه دنیا ببیند که دولت اتریش برای روشن شدن پرونده همکاری نمی کند و واقعا در مسکوت گذاشتن مسئله دخالت دارد که ما در این زمینه هم موفق شدیم این امید را هم داشتم بعد از طی این پروسه طولانی پرونده را به دادگاه بین المللی استراسبورگ ببرم و آنجا شکایتم را پیگیری کنم منتها در آن هنگام عبدالله حسن زاده به من گفت که حزب می خواهد دنبال پرونده دکتر شرفکندی را بگیرد و مسئله وین را دیگر ادامه ندهد همه می دانیم که برای پیگیری دادگاه وین یا هر دادگاهی نیاز به مقداری پول هست من موفق شده بودم دکتر وایدینگر را متقاعد کنم که حداقل پولی را که ممکن است از حزب بگیرد ولی باز این پولی بود که من نداشتم این بود که حزب بایستی از لحاظ مالی کمک میکرد آن موقع (عبدالله حسن زاده) تصمیم گرفته بود که دنبال پرونده قتل کاک صادق برود مسئله وین فراموش شد اما من مرتب به وین رفت و آمد داشتم و در آنجا کنفرانس مطبوعاتی بر گزار می کردم و هر وقت اطلاعات تازه ای میرسید آنرا اطلاع رسانی میکردم بطوری که هر کاری که ما در این زمینه انجام میدادیم توسط روزنامه نگاران ثبت و ضبط مش شد اما عملا بعد از سال 1995 مسئله وین خوابید و برای ثیگیری مجدد و بازگشایی نقاط تاریک قضایی پرونده نیاز به مدارک جدی تازه و محکمه پسندهست

در سفری که به آمریکا داشتم اعضای مجلس سنای آمریکا در واشنگتن با من تماس گرفتند و گفتند ما می خواهیم کمک کنیم تا این پرونده دوباره به جریان بیافتد من هم استقبال کردم و گفتم خیلی خوشحالم از این پیشنهاد شما و پرسیدم آیاشما مدارک تازه و جدی دارید که بتواند این پرونده را به جریان بیاندازد که با جواب منفی آنها روبرو شدم می بینیم که کار آسانی نیست چون دولت اتریش به شدت تلاش میکند همه چیز را انکار کند و مسئله را تمام شده اعلاکند بنابراین ما باید منتظر شویم تا روزی یک آد پر جرات چه در ایران و چه در دولت اتریش پیدا شود که از جریان ترور اطلاع کافی داشته باشد و اسناد معتبری را از عملکرا رفسنجانی . وزارتخانه های داخله و خارجه کشورهای ایران و اتریش سپاه پاسداران و یا وزارت اطلاعات در دست داشته باشد و آنها را به ما یا دادگاه اتریش تحویل دهد تا این پرونده به نتیجه برسانم

فکر میکنید بعد از ترور دکتر صادق شرفکندی اگر حزب موضوع را دنبال میکرد و بیشتر تلاش میکرد میتوانست تاثیری داشته باشد ؟

حزب نمی تواند در این رابطه هیچ کاری انجام دهد جز اینکه وکیل بگیرد و هزینه آنها را پرداخت کند تا مسئله به دادگاه استراسبورگ کشیده شود الیته دادگاه استراسبورگ هم نمی تواند دولت اتریش را محکوم کند ولی در واقع می تواند زوایای پرونده را فاش کند من فکر میکنم حزب از لحاظ مالی توانایی انجام این کار را ندارد و این کار را نمی خواهد انجام دهد

   دلیل سکوت طولانی مدت و ظاهر نشدن شما در اذهان عمومی بعد از ترور شادروان قاسملو تا این دو یا سه سال پیش چه چیزی می تواند باشد؟ 

من همیشه آماده بوده تام که هر کاری از دستم بر آید انجام دهم ولی واقیت این است که مدت زیادی تنها بودم تا چند سال پیش که یک دفعه خانم مریم علیپور (ساکن نرویژ ) پیدا شدند و توانستم دوباره ارتباط بیشتری داشته باشم چند سال اتفاق جالبی افتاد برای اولین بار کسی از حزب شاهنشاهی رضا پهلوی (سلطنت طلب ها ) از آمریکا به من تلفن کرد" و می خواست مرا دعوت کند و با من مصاحبه ای ترتیب دهد من اول خندیدم و گفتم معذرت می خواهم به آقای رضا بگویید که من تما م بر ضد سیاست پدرش مبارزه کرده ام چطور الان می توانم در راستای کمک به سیاستی که با آن مخالف بوده ام با شما همکاری کنم (با خنده ادامه داد) اما آنها می خواستند مرا متقاعد کنند که ایشان عوض شده و بسیار دمکرات شده اند " و در آخر گفتم ببخشید من واقعا آدم شما نیستم " این بود که از آن موقع به بعد دیگر به سراغم نیامدند  اما الان خوشحالم که میتوانم برای ملت کرد همچنان مفید باشم اما دیگر نمیدانم تا چه اندازه به من احتیاج خواهند داشت ولی تا هستند هستم 

دانشجویان در پروسه تکامل دمکراسی چه نقشی می توانند داشته باشند و جایگاه آنها در کجا قرار دارد ؟

با توجه به اینکه خود شما در این راه دارای تجارب زیادی هستند   من نسبت به مردم کرد احساس همدردی همراهی خاصی دارم دانشجویان کرد و جوانان کرد آتنده کردستان هستند این است که من برای دانشجویان کرد ایرانی آرزو  دارم میراث دکتر قاسملو را خوب دریابند مطالعه کنند و به پیش ببرند در ضمن موضوعی را روشن کنم و آن اینست که مبارزه ما در آن موقع بر اساس نوع امکاناتی بود که داشتیم طرز مبارزه ما به گونه ای بود که با امکانات موجود مبارزه می کردیم حال دنیا عوض شده و هر روز نیز در حال تغییر و تحول است پس میتوان گفت اینسترومان (ابزار) مبارزه هم در حال تغییر است و عوض میشود آن چیزی که ثابت باقی می ماند و بدون تغییر است ارزشهای انسانی ارزش علم و دانایی ارزش عشق و ارزش زندگی است این است که نباید دنبال یک نوع و یک شکل از اینسترومان مبارزه بروند بلکه ارزشهایی را دنبال کنند که در میرات دکتر قاسملو وجود دارد و  نوشته شده وظیفه آنها این است که با مطالعه زیاد این ارزشها را گسترش دهند در گذشته ما و نسل ما کار کرده ایم و مبارزه کرده ایم و ضمنا برای همیشه هم در این دنیا نمی مانیم آینده مال نسل جوان است پس برای یک آینده بهتر باید آنها هم در این دنیا نمی مانیم آینده مال نسل جوان است پس برای یک آینده بهتر باید آنها هم با جدیت کار کنند و تلاش کنند اگر آنها کوشش و مبارزه نکنند تغییری صورت نخواهد گرفت حاکمیت جمهوری اسلامی به خودی خود عوض نخواهد شد و تا ابد هم خواهند ماند مخصوصا اینکه تصور من همیشه این بوده که تا مردم سواد نداشته باشند و از یک آگاهی عمومی برای احقاق حق خود برخوردا نباشند جامعه پیشرفتی نخواهد کرد و به جایی نخواهد رسید   خانم قاسملو شما قرار بود کتابی به چاپ برسانید این کتاب در چه زمینه ای نوشته شده و به چه اسمی به بازار خواهد آمد؟ هنوز چاپ نشده و در حال ویراستاری است و هنوز اسمی هم برایش انتخاب نکرده ام در مورد مبارزه عبدالرحمن شخصیت ماجرای قتل ایشان و بسیاری موضوعات دیگر تا کنون مطالب زیادی نوشته شده است حتی گاهی اخباری میرسد که واقعا نمی توانم درستی یا نادرستی آن را اثبات کنم در ضمن نیروی این را هم ندارم که به اینجا و آنجا سفر کنم تا واقعیات را پیدا کنم و شاید انتظار عمومی هم از کتاب من این باشد که تاریخ کردستان و یا تاریخ فامیل قاسملو را نوشته باشم اما این کتاب در مورد زندگی خصوصی و سفرهایم به ایران و کردستان است چون مردم در مورد زندگی ما زیاد میپرسند

سال قبل در سالروز ترور دکتر قاسملو بسیاری از مردم کردستان در یک حرکت عمومی به منظور نشان دادن اعتراض به ترور ایشان مغازه ها را بسته و شب هنگام چراغهای منزلشان را خاموش کردند در مورد این اعتراض مدنی و فراگیر چگونه فکر میکنید و چه احساسی در این رابطه داشته اید؟

این عمل مردم در شهرهای کردستان در من یک احساس تحسین به وجود آورد مردمی که مخالف دولت هستند و از این دولت ناراضی هستند و در معرض خطر و تهدید جانی نیز قرار دارند اعم از بازاریان مردم عادی کارگران و دهقانان یک دفعه تصمیم می گیرند با بستن مغازه یا خاموش کردن چراغها زبان به اعتراض بگشایند این پیام بزرگی است به دولتمردان ایران و یان حرکت نشان می دهد که مردم نه تنها به ترور دکتر قاسملو اعتراض دارند بلکه به میراث دکتر قاسملو نیز هنوز پایبند هستند و زنده و پویا به مبارزه خود باور دارند این واقعا باعث خوشحالی من شد و احساس تحسین بزرگی در من نسبت به ملت کرد ایجاد کرد که می توانند از ابزارهای مبارزات مدنی و فراگیر هم به خوبی استفاده کنند

با تشکر از شما خانم قاسملو و از اینکه با وجود خستگی راه وقت گرانبهایتان را در اختیار ما قرار دادید و در این مصاحبه شرکت کردید نهایت قدردانی و سپاسگذاری را دارم و از صمیم قلب سلامتی و طول عمر را برایتان آرزو دارم                     

خواهش میکنم و من هم متشکرم ؟ 

ساحل افتاده گفت گرچه بسی زیستم،وه که نه معلوم شد چیستم! 

موج زخود رفته ای تیز خرامید و گفت هستم اگر میروم گر نروم نیستم

ن:فاتح صالحی                                                                                                  

ده‌قی وته‌ی مادام دانیێل میته‌ران له‌به‌رده‌م په‌رله‌مانی کوردستان

به‌رِێز سه‌رۆکی په‌رله‌مان                
 
ئه‌ندامانی به‌رِێزی په‌رله‌مان                   

زۆر خۆشحاڵ و به‌خته‌وه‌رم که‌ به‌رامبه‌رتان قسه‌ ده‌که‌م، زۆر که‌م بۆم  هه‌‌ڵده‌که‌وێت به‌رامبه‌ر ئه‌نجوومه‌نێکی هه‌ڵبژیردراودا قسه‌ بکه‌م

، به‌ڵام له‌ کوردستان هه‌ست ده‌که‌م که‌ له‌ وڵاتی خۆمم، ئێمه‌ یه‌ک خانه‌واده‌ین و به‌و هه‌سته‌وه‌ ده‌مه‌وێت چه‌ند وشه‌یه‌کتان بۆ بڵێم.

 ئێوه‌ وه‌کوو نوێنه‌ری گه‌ل هه‌ڵبژیردراون.                          
 
به‌ر له‌ هه‌موو شتێک پیرۆزباییتان لێ ده‌که‌م، هه‌روه‌ها حه‌ز ده‌که‌م پێتان رِابگه‌یه‌نم که‌ تا چ رِاده‌یه‌ک دۆست و هاورِێیانی کورد شانازی به‌ رێکخستنی ئه‌م هه‌ڵبژاردنه‌ ئازاد و دیموکراتییه‌ ده‌که‌ن که‌ له‌ کوردستاندا به‌رِێوه‌ چووه‌. زۆر خۆشحاڵم که‌ له‌ ناو په‌رله‌مانه‌که‌تاندا رِێژه‌ی ئافره‌تان زۆره،‌ به‌ جۆرێک که‌ له‌ رِێژه‌ی ئافره‌تان له‌ ناو په‌رله‌مانی فه‌ره‌نسادا زیاتره‌، ئه‌مه‌ش نیشانه‌ی ئه‌وه‌یه‌ که‌ هه‌موو پێکهاته‌ کۆمه‌ڵایه‌تی و ئایینی و زمانه‌وانییه‌کانی خه‌ڵک نوێنه‌رانی خۆیان به‌ ئازادی ناردووه‌ته‌ په‌رله‌مان.                 
 
ئه‌مه‌ش فره‌نگیییه‌که‌ که‌ نیشانه‌ی ده‌وڵه‌مه‌ندییه‌ و جێگای شانازیی و سه‌ربڵندییه‌ بۆ په‌رله‌مانه‌که‌تان‌. هه‌روه‌ها هه‌بوونی ئۆپۆزسیۆنی په‌رله‌مانی نیشانه‌ی بوونی دیموکراسییه‌کی پێگه‌یشتوو و ته‌ندروسته‌. چونکه ‌دیموکراسی ته‌نیا هه‌ڵبژاردنێک نیه‌ که‌ جاروبار ساز ده‌کرێت، جا هه‌رچه‌نده‌ ئازادیش بێت. به‌ڵکوو که‌لتووری‌ گفتوگۆیه‌ له‌ نێوان ئه‌و خه‌ڵکانه‌ی که‌ بیروبۆچوونی جیاوازیان هه‌یه‌، هه‌روه‌ها سیسته‌مێکه‌ که‌ باڵانسی نێوان ده‌سه‌ڵات و ئۆپۆزسیۆنیش راده‌گرێت. بۆ ئه‌وه‌ی به‌ باشی کار بکات پێویستی به‌ دامه‌زراوی پته‌و و کۆمه‌ڵگایه‌کی شارستانیی چالاک و دادپه‌روه‌رییه‌کی سه‌ربه‌خۆ و میدیای ئازاد،‌ به‌ڵام به‌رپرس‌ هه‌یه.             
 
ده‌بێ بڵێم له‌ بواری دیموکراسیدا کوردستان پێشکه‌وتنێکی به‌رچاو و گرنگی به‌ خۆیه‌وه‌ بینیوه‌، هێشتا یادگارییه‌ زیندووه‌کانی یه‌که‌م سه‌ردانم بۆ کوردستان له‌ بیر ماون.                      
 
کاتێک له‌ کۆتایی نیسانی 1991 له‌ رِێگه‌ی کوردستانی ئێرانه‌وه‌ هاتم بۆ بینینتان، خه‌ڵکم له ‌سه‌ر رِێگاکان ده‌بینی که‌ له‌ ترسی ئازار و مه‌ینه‌تییه‌کان و سوپای سه‌ددام حوسێن، کۆچیان ده‌کرد و هه‌ڵده‌هاتن. نوێنه‌ری حکوومه‌تی ئێران تا سه‌ر سنوور هاورِێیی کردم، له‌وێوه‌ به‌ قاچاخ سنوورم برِی. مه‌سعوود بارزانی و چه‌ندین به‌رپرسی تری شۆرِشم له‌ حاجی ئۆ‌مه‌ران له‌ نزیک ده‌شتێکی پرِله‌ مین بینی.              
 
وێنه‌کانی ئه‌و کۆچرِه‌وه‌ زۆر شپرزه‌ی کردم، هه‌روه‌ک وێنه‌ی خه‌ڵکانی پاشماوه‌کانی ئه‌نفال و چه‌کی کیمیایی که‌ ئایاری 1989 له‌ که‌مپه‌کانی مێردین و دیاربه‌کر و مووش له‌ کوردستانی تورکیا، به‌رچاوم که‌وتبوون.
 
ئه‌و وێنانه‌ کاریگه‌ریی زۆریان کرده‌ سه‌ر سیاسه‌ت و رِای گشتیی جیهانی و فه‌ره‌نسی و فه‌ره‌نسا رِۆڵێکی کاریگه‌ری له‌ چه‌سپاندنی برِیاری 688ی ئه‌نجوومه‌نی نه‌ته‌وه‌ یه‌کگرتووکان بینی که‌ بووه‌ هۆی دامه‌زرانی ناوچه‌ی دژه‌فرِین و پاراستنی کوردستان. ئه‌مه‌ش یه‌که‌مین جار بوو له‌ مێژووی نه‌ته‌وه‌ یه‌کگرتووه‌کاندا برِیارێک ده‌ربچێت باس له‌ گه‌لی کورد بکات، که‌واته‌ ده‌توانین بڵێین دیپلۆماسیی نێوده‌وڵه‌تی ده‌توانێ هه‌ندێک جار ئاورِێک له‌ مه‌ینه‌تی و نه‌هامه‌تیه‌کانی گه‌لانی جیهان بداته‌وه‌. دوای ده‌یان ساڵ چه‌وسانه‌وه‌ و کاره‌سات که‌ به‌سه‌رتان هات، نه‌ته‌وه‌ یه‌کگرتووه‌کان توانی کورد ببینێت و ئه‌گه‌ر بۆ ماوه‌یه‌کی کورتیش بێت هه‌وڵی یارمه‌تیتان بدات.
 
به‌ به‌هانه‌ی ده‌ستێوه‌رنه‌دان له‌ کاروباری ناوخۆیی وڵاتانی سه‌ربه‌خۆ و بۆ پاراستنی به‌رژه‌وه‌ندیی وڵاته‌ زلهێزه‌کان، برِیاری 688ی ئه‌نجوومه‌نی ئاسایش چه‌ندین که‌موکورتی تیادا بوو، به‌ڵام وێرِای ئه‌وه‌ش ئه‌و برِیاره‌ بووه‌ هۆی ئه‌وه‌ی میلله‌ته‌که‌تان بتوانێت بگه‌رِێته‌وه‌ سه‌ر خاک و ماڵی خۆی و نه‌بێته‌ په‌نابه‌ر و ئاواره‌ و ده‌ربه‌ده‌ر نه‌بێت و هه‌روه‌ها بتوانێت ئاینده‌ی خۆی بگرێته‌ ده‌ستی خۆیه‌وه‌.           
 
سه‌ردانی ‌ته‌ممووزی 1992م دێته‌وه‌ یاد کاتێک له‌ پێکهێنانی یه‌که‌م حکوومه‌تی یه‌کگرتووی نیشتمانیی کوردستان که‌ به‌ هه‌ڵبژاردن هاتبووه‌ کایه‌وه، ئاماده‌ بووم‌. به‌وڵاتێکی وێران و کاوڵدا تێده‌په‌رِیم که‌ چه‌ندین رێکخراوی ناحکوومیی وه‌کوو رِێکخراوه‌که‌ی من به‌ گورِوتینه‌وه‌ و به‌ توانایه‌کی زۆر که‌مه‌وه‌ هه‌وڵی دووباره‌ بنیاتنانه‌وه‌ی ‌ئه‌موڵاته‌ و دروستکردنه‌وه‌ی قوتابخانه‌ و رِێگاوبان و پرد و ئاوه‌دانکردنه‌وه‌ی گونده‌کانیان ده‌دا. بۆ ده‌سپێکرنه‌وه‌ی ساڵی نوێی خوێندن و نه‌وه‌ستانی خوێندن له‌ کوردستاندا، به‌ سه‌دان هه‌زار کتێبی قوتابخانه‌مان له‌ چاپخانه‌ی نیشتمانیی فه‌ره‌نسی چاپ کرد و به‌ لۆری گه‌یاندمانه‌وه‌‌ کوردستان.
 
مامۆستایانی ئێوه‌ به‌ مووچه‌یه‌کی زۆر که‌م کاریان ده‌کرد و به‌ برِوایه‌کی پته‌و هه‌وڵیان ده‌دا منداڵانی کورد په‌روه‌رده‌ بکه‌ن و داهاتووی کوردستان بنیات بنێن.                 
 
وێرِای سه‌پاندنی دوو سزای ئابووری له‌ سه‌ر کوردستان و هه‌روه‌ها ده‌ستێوه‌ردانی جۆراوجۆر و له‌وانه‌ ده‌ستێوه‌ردانی سه‌ربازییوڵاتانی ده‌وروبه‌ر و ساته‌ رِه‌شه‌کانی شه‌رِی کورد و ‌کورد، به‌ڵام ئێوه‌ توانیتانوڵاتی خۆتان ئاوه‌دان بکه‌نه‌وه‌ و به‌ سه‌ر هه‌موو کۆسپ و ته‌گه‌ره‌کاندا زاڵ بن و توانیتان رِێگاوبان و فرِۆکه‌خانه‌ و قوتابخانه‌، نه‌خۆشخانه‌ و زانکۆ بنیات بنێنه‌وه‌. خۆشگوزه‌رانیی ئابووریی و ئازادیی و ئاسایشی ناوچه‌که‌تان بوونه‌ته‌ نموونه‌ و خه‌ونی کورده‌کانی پارچه‌کانی تری کوردستان.                   
 
له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا، ئێمه‌ له‌ دووره‌وه‌ هه‌ست ده‌که‌ین ئه‌و پێشکه‌وتنه‌ به‌رچاوه‌ی که‌ ئێستا هه‌تانه‌‌ ناسکه‌. راسته‌ که‌ دیکتاتۆره‌ زاڵمه‌که -‌ سه‌ددام حوسێن - نه‌ماوه،‌ به‌ڵام کێشه‌ ده‌ستوورییه‌کانتان له‌ گه‌ڵ به‌غدا هێشتا چاره‌سه‌ر نه‌کراون، دراوسێیه‌کانتان نایانه‌وێت به‌ هێچ شیوه‌یه‌ک ئاینده‌ی عیراق به‌ سه‌قامگیری بمێنێته‌وه‌.
 
به ‌کورتی کوردستان هێشتا نه‌بووه‌ته‌ سویسرا. له‌ به‌رامبه‌ر ئه‌و هه‌موو گیروگرفتانه‌ی که‌ چاوه‌رِێتان ده‌کات، ئێوه‌ ئێستا له‌ هه‌موو کاتێک زیاتر پێویستیتان به‌ یه‌کرِیزیی نیشتمانی هه‌یه‌ و هه‌روه‌ها هه‌وڵی ته‌واو و جددی بۆ ناساندنی کێشه‌که‌تان به‌ رِای گشتیی جیهان و پته‌وترکردنی زنجیره‌ی دۆستایه‌تی و هاورِێیه‌تیی له‌گه‌ڵوڵاتانی جیهاندا بده‌ن.
 
یه‌کرِیزیی گه‌ل ته‌نیا برِیارێک نیه‌، به‌ڵکوو به‌ هه‌وڵ و ته‌قه‌لای هه‌موو لایه‌ک دروست ده‌بێت بۆ ئه‌وه‌ی خه‌ڵک له‌ ناو سیسته‌می سیاسیدا برِوای پێ هه‌بێت، بۆ ئه‌مه‌ش ده‌بێت سیسته‌مێکی دیموکراتیی رِوون و دروست و به‌هێزی‌ هه‌بێت. ئێوه‌ له‌ تراژیدییه‌کاندا زۆر هاوکار و ته‌با بوون، چونکه‌ یه‌ک چاره‌نووستان هه‌بوو. ئه‌گه‌ر له سه‌رده‌می‌ ئاشتیدا رێگه‌ی لیبرالیزمێکی به‌ره‌‌ڵا ره‌چاو بکرێت که‌ تیایدا نه‌ یاسا باڵاده‌ست بێت و نه‌ متمانه‌ هه‌بێت، ئه‌وسا کۆمه‌ڵگایه‌کی زۆر نادادپه‌روه‌رانه‌ دروست ده‌بێت که‌ تیایدا خه‌ڵکێکی زۆر، زیانی به‌ر ده‌که‌وێت‌. دیارده‌ی گه‌نده‌ڵی ده‌بێته‌ هۆی تێکدانی کۆمه‌ڵگا و سستبوونی په‌یوه‌ندییه‌کانی برایه‌تی که‌ هێزی هه‌ره‌ گه‌وره‌ی هه‌موو میلله‌تێکه‌.                          
 
بیستوومه‌‌‌ هه‌ندێکتان پێشنیاز ده‌که‌ن که‌ کوردستان بکرێت به‌ دوبه‌ی یان قه‌ته‌ر، من گومانم هه‌یه‌ له‌وه‌ی که‌ ئه‌وه‌ رِوانگه‌یه‌کی راست بێت. به‌ هه‌رحاڵ زۆر حه‌یفه‌ ئه‌موڵاته‌ که ‌خاوه‌نی که‌لتوورێکی زۆر جوانه‌ و‌ یه‌کێکه‌ له‌ لانکه‌کانی شارستانیه‌تی مرۆڤایه‌تی، ببێته‌ ئیماره‌تێکی نه‌وتیی قازانجکه‌ر و به‌کاربه‌ر‌‌، چونکه‌ ئه‌گه‌ر شتێکی وا ببێت، خه‌ڵکه‌که‌تان پێناسه‌ و که‌سایه‌تیی خۆی له‌ ده‌ست ده‌دات.                  
 
به‌ش به‌ حاڵی خۆم ده‌مه‌وێت کوردستان ببێته‌ نموونه‌یه‌ک بۆ پێشکه‌وتنێکی درێژخایه‌نی دادپه‌روه‌رانه‌ و هه‌ره‌وه‌زی. ئێوه‌شانستان هه‌یه‌‌ که‌ له‌ سه‌ر خاکێکی به‌پیت ده‌ژین که‌ سه‌رچاوه‌ی ئاوی هه‌یه‌. کشتوکاڵ وئاژه‌ڵداری که‌ سه‌رچاوه‌ی ده‌وڵه‌مه‌ندیی هه‌زاران ساڵی میزۆپۆتامیا بووه، به‌داخه‌وه‌‌ پێ ده‌چێت ئه‌مرِۆ پشتگوێ خرابێت‌. پشتبه‌خۆبه‌ستنی خۆراکی بنه‌مای مانه‌وه‌ و به‌رده‌وامیی خه‌ڵکه‌. ئاو سامانێکه‌ زۆر له‌ نه‌وت گرنگتره‌، چونکه‌ بۆ ماوه‌ی هه‌زاران ساڵ مرۆڤایه‌تی توانیویه‌تی به‌ بێ نه‌وت بژیت، به‌ڵام ناتوانێت به‌ بێ ئاو بژیت.
 
کێشه‌ی کۆنترۆڵ کردن و به‌رِێوه‌بردنی سه‌رچاوه‌کانی ئاو ده‌بێته‌ یه‌کێک له‌ کێشه‌ هه‌ره‌ ستراتیژیه‌کانی سه‌ده‌ی 21 و هه‌ر بۆیه‌شه‌ پێویسته‌ کوردستان ئاگاداری ئه‌م کێشه‌یه‌ بێت و به‌ هه‌ند‌ی وه‌ربگریت.      
 
رێکخراوی فرانس لیبرتێ ئه‌مرِۆ خۆی بۆ به‌ره‌وپێشه‌وه‌بردنی بیرۆکه‌یه‌کی زۆر ساده‌ ته‌رخان کردووه‌ که‌ په‌یوه‌ندی به‌ هه‌موومانه‌وه‌ هه‌یه‌، به‌ڵام وڵاتان و کۆمپانیا جیهانییه‌کان که‌ مافه‌ هه‌ره‌ سه‌ره‌تاییه‌کانی مرۆڤ پێشێل ده‌که‌ن، دژی ئه‌م بیرۆکه‌یه‌ن. بیرۆکه‌که‌ ئه‌وه‌یه‌ که‌ ئاو نابێ وه‌کوو کاڵایه‌ک مامه‌ڵه‌ی له‌ گه‌ڵدا بکرێت. ئاو سه‌رچاوه‌یه‌کی گشتیی مرۆڤایه‌تییه‌ و مه‌رجێکی سه‌ره‌کییه‌ بۆ ژیان وه‌کوو خۆر و زه‌وی و هه‌وا که‌ پێکه‌وه‌ ژیانی سه‌رزه‌مین پێک دێنن. مرۆڤایه‌تی ده‌بێ به‌ جۆرێک رِێز له‌ ئاو بگریت که‌ تا هه‌تایه‌ نه‌گۆرِبێت. ئه‌مه‌ جه‌وهه‌ری خه‌باتی من و هه‌موو نیازپا‌کانی جیهانه‌.                       
 
ده‌زانم که‌ ئه‌م په‌یامه‌ ده‌گاته‌ گوێی خه‌ڵکی کوردستان و حکوومه‌ته‌که‌تان به‌شێک ده‌بێت له‌ بزووتنه‌وه‌ی جیهانی بۆ پاراستنی ئاو که‌ رێکخراوی فرانس لیبێرتێ له‌م باره‌یه‌وه‌ ده‌ستپێشخه‌ر بووه‌ و ئه‌مرِۆ له‌ هه‌موو کێشه‌وره‌کانی جیهان بانگه‌شه‌ بۆ‌ پاراستنی سه‌رچاوه‌کانی ئاو ده‌کات.                
 
ئێوه‌ له‌ من باشتر ده‌زانن که‌ ئاینده‌ی نه‌ته‌وه‌ی کورد به‌ کوردستانی عیراقه‌وه‌ په‌یوه‌سته‌، ئه‌گه‌ر ئێوه‌ له‌ هێنانه‌کایه‌‌ی دیموکراسییه‌کی نموونه‌ییدا سه‌ربکه‌ون، ئه‌مه‌ ده‌بێته‌ ئیلهامبه‌خشی هه‌موو کورده‌کانی پارچه‌کانی تری کوردستانیش و برِوا به‌ رِای گشتیی جیهانیش ده‌هێنێت به‌وه‌ی کورده‌کان ده‌توانن کاروباری خۆیان له‌ چوارچێوه‌ی سنووری ده‌وڵه‌تانی ئێستادا به‌رِێوه‌ به‌ر‌ن. ئه‌مه‌ش ده‌بێته‌ هانده‌ر بۆ چاره‌سه‌رێکی ئاشتیانه‌ی کێشه‌ی کورد له‌ وڵاتانی ده‌وروبه‌ر.                     
 
ئێستا کونسولخانه‌کانی وڵاتانی رۆژئاوا له‌ کوردستان کراونه‌ته‌وه‌، حکوومه‌ته‌که‌تان ده‌توانێت به‌ شێوه‌یه‌کی رێکوپێک په‌یوه‌ندییان پێوه‌ بکات. له‌ به‌رژوه‌ندیی حکوومه‌تی کوردستان و هه‌موو کوردێکدا ده‌بێت که‌ نوێنه‌رایه‌تیی دیپلۆماسی و ناوه‌ندی که‌لتووریی چالاک و به‌هێزی له‌ پایته‌ختی وڵاته‌ گه‌وره‌کاندا هه‌بێت بۆ پته‌وکردنی پشتیوانیی خه‌ڵکی بیانی بۆ کێشه‌که‌تان و زیادکردنی ژماره‌ی دۆست و لایه‌نگرانی کوردستان.
 
له‌ ساته‌ دژوار و ناخۆشه‌کانی مێژوو‌تاندا توانیتان سوود له‌ هاوکاری چه‌ندین که‌سایه‌تیی جیهانی وه‌ربگرن، وه‌کوو ئاندرێ ساخارۆف و ئێدوارد که‌نه‌دی و نیلسۆن ماندێلا. به‌ هۆی هێز و بازووی رِه‌وه‌ندی کورد له‌ ئه‌ورووپا، سه‌رکرده‌ی چه‌ندین وڵاتی ئه‌ورۆپی وه‌کوو فرانسوا میته‌ران و برۆنۆ کرایسکی و ئۆلۆف پالمێ و رِۆشنبیری به‌ناوبانگی وه‌کوو سارته‌ر و سیمۆن دوبۆڤوار به‌رگرییان له‌ ئێوه‌ کردووه‌، ئه‌مه‌ش له‌ سایه‌ی هه‌بوونی ئه‌م رِه‌وه‌نده‌ چالاکه‌ بووه که‌‌ له‌ ئه‌ورووپا ژیاوه‌.                   
 
ئه‌م رِه‌وه‌نده‌ شانسێکی زۆر گه‌وره‌یه‌ و ده‌وڵه‌مه‌ندییه‌کی مرۆڤییه‌ بۆ ئێوه‌، تکایه‌ پشتگوێی مه‌خه‌ن!
 
هه‌روه‌ها به‌ رِای من ئه‌رکی ئێوه‌یه‌ که‌ هاوکاریه‌کی چالاکی کورده‌کانی پارچه‌کانی تری کوردستان بکه‌ن. زۆر جار رِۆشنبیران و هونه‌رمه‌ندانی کوردی تورکیا بوونه‌ته‌‌ هۆی ناساندنی کێشه‌که‌تان به‌ ده‌ره‌وه‌، خۆم یه‌کێکم له‌ شاهیده‌کانی ئه‌و میواندارییه‌‌ گه‌رم و گورِو برایانه‌ی که‌ کورده‌کانی تورکیا و ئێران له‌‌ په‌نابه‌رانی کوردی عێراقیان کردووه‌. له‌ کامپه‌کانی تورکیا بینیم چۆن کورده‌کان هه‌موویان به‌ یه‌که‌وه‌ بۆ یارمه‌تیدانی ئه‌و کوردانه‌ی له‌ شاڵاوه‌کانی ئه‌نفال رزگاریان ببوو کۆ بوونه‌ته‌وه‌ و توانیمان هه‌ندێکیان به‌رینه‌‌ فه‌ره‌نسا.
 
ئێستا نۆره‌ی ئێوه‌یه‌ برایه‌تی و هاوکاریتان به‌رامبه‌ر به‌‌وان بسه‌لمێنن، ئه‌مه‌ش له‌ بواره‌کانی رِۆشنبیریی و په‌روه‌رده‌ و میدیادا‌. ئه‌وان له‌ کاتی ته‌نگانه‌دا باشترین هاوکارتان بوون. هاوکاریکردنیان به‌ هه‌موو شێوه‌یه‌ک بۆ هێشتنه‌وه‌ی زمان و هونه‌ره‌که‌تان و پته‌وکردنی یه‌کرِیزیی گه‌لی کورد‌ ته‌نها گارانتییه‌که‌ بۆ سه‌رکه‌وتنتان.
 
به‌ کورتی به‌و شێوه‌یه‌ی که‌ خه‌ڵکی ئیمارات هه‌ڵسوکه‌وت له‌ گه‌ڵ خه‌ڵکی فه‌ڵه‌ستینی و میسریدا ده‌کات، ئێوه‌ له‌گه‌ڵ براکانتان وا مه‌بن، به‌ڵکوو برایانه‌ وه‌کوو کورد له‌ گه‌ڵیاندا بجووڵێنه‌وه‌، هه‌روه‌کو چۆن ئه‌وان له‌ رۆژانی ره‌شدا نانی ره‌قیان له‌ گه‌ڵتاندا به‌ش ده‌کرد.                  
 
له‌ ماوه‌ی ئه‌و 30 ساڵه‌دا‌ که‌ دۆستایه‌تیی کوردم کردوه‌، فێری خۆشه‌ویستیی خه‌ڵکی ئێوه‌ بووم، و‌ ئێستاش خۆم به‌ یه‌کێک له‌ ئێوه‌ ده‌زانم. کیشه‌که‌تان کێشه‌یه‌کی رِه‌وایه‌ و دابونه‌ریته‌ جوانه‌کانتان مایه‌ی شانازین، بۆیه‌ برِوام وایه‌ ئه‌و رۆژه‌ی کورده‌کان له‌ نێو خۆیاندا له‌ یه‌کتر ده‌گه‌ن، هه‌موو دونیا له‌ گه‌ڵیان باش ده‌بێت و هاوسۆزیی له‌گه‌ڵ‌ رزگاربوونیان ده‌کات. زۆر جار به‌ من ده‌ڵێن دایکی کورد، دایک هه‌میشه‌ ده‌یه‌وێت منداڵه‌کانی له‌ یه‌کتر تێ بگه‌ن و له‌ناو خۆیاندا هاوکار و ته‌با بن.                   
 
په‌یامی خۆم ئاراسته‌ی ئێوه‌ ده‌که‌م که‌ هه‌ڵبژیردراوی گه‌لن و وه‌کوو کۆبوونه‌وه‌یه‌کی خێزانی ده‌مه‌وێت دڵی خۆمتان بۆ بکه‌مه‌وه‌ و نیگه‌رانییه‌کانم له‌ گه‌ڵتان به‌ش بکه‌م. خۆتان ئاینده‌ی خۆتان بنیات ده‌نێن.
 
شانسێکی باش بۆ هه‌مووتان به‌ ئاوات ده‌خوازم.                       
 
بژی کوردستان!

روونکردنه‌وه‌

 له‌ Facebookدا ئادره‌سێک به‌ناوی‌ به‌ڕێز کاک مسته‌فا هیجری‌ سکرتێری‌ گشتیی‌ حیزبی‌ دێموکراتی‌ کوردستانی‌ ئێرانه‌وه‌ کراوه‌ته‌وه‌ که‌ هیچ پێوه‌ندی‌یه‌کی‌ به‌ سکرتێری‌ حیزبه‌وه‌ نیه‌. وێڕای‌ ئه‌وه‌ی‌ رای‌ گشتی ئاگادار ده‌که‌ین که‌ بۆ پێوه‌ندی‌ گرتن به‌ سکرتێری‌ گشتیی‌ حیزبه‌وه‌ له‌م ئادرێسه‌ که‌ڵک وه‌رنه‌گرن، له‌و که‌سانه‌ش که‌ ئه‌م ئادرێسه‌ جه‌علی‌یه‌یان کردۆته‌وه‌ داواکارین که‌ ئادرێسه‌که‌ بسڕنه‌وه‌‌و چی‌ دیکه‌ به‌ناوی‌ سکرتێری‌ حیزبه‌وه‌ له‌  Facebookدا چه‌واشه‌کاری‌ نه‌که‌ن.

حیزبی‌ دێموکراتی‌ کوردستانی‌ ئێران
سکرتاریا 

2009-10-05
13/7/1388

آسو صیاد 

سه سال و سه ماه و پنج روز پس از ترور دبیرکل شایسته‎ی حزب دمکرات کردستان ایران، یاور و جانشین برحقش دکتر صادق شرفکندی از سوی گروهی تروریست با توطئه‎ای طراحی شده از سوی رهبران جمهوری اسلامی ایران، ترور می‎گردد. بدون تردید شهادت دو رهبر در مدت زمان اینچنین کوتاهی، فاجعه‎ای دردناک و جانکاه و همزمان نیز ضربه‎ای غیرقابل جبران و بسیار سخت بر حزب دمکرات و جنبش آزادیخواهی کردستان بود. اما اتوریته و نقش این رهبران تا بدان حد بر حزب دمکرات و جنبش مستولی بوده که پس از سپری شدن بیست سال از فاجعه وین و هفده ‎سال از  رویداد میکونوس، سایه‎اشان همچنان گسترده و اعمال و رفتارشان سرمشق و منشأ تأمل و اهتمام و توجه است. بسیار واضح است که هدف جمهوری اسلامی ایران از ترور دکتر قاسملو این بود که زمین حزب دمکرات کردستان کویر شود و نتواند هیچ محصول دیگری درپی داشته باشد. اما کارآمدی دکتر صادق شرفکندی سیل بارانی برای این زمین تشنه بود.
اگر نقاط مشابه این دو رویداد تلخ این باشد که قربانیان اعضای حزب دمکرات بوده و در میان آنها نیز دبیرکل حزب دمکرات کردستان ایران حضور داشته‎اند، و هر دو عمل نیز عملی تروریستی بوده و از سوی جمهوری اسلامی ایران طراحی شده بودند، نقطه تمایز آنها آن است که سرنوشت تحقیقات مرتبط با شهادت کاک سعید و همراهانش از دست سازمان امنیت آلمان و معاملات بازرگانی و سیاسی ایران با آن کشور خارج و جریان قانونی دادگاه طی می‎گردد. سرانجام حکم تاریخی، قاطعانه و شجاعانه دادگاه عالی آلمان را به دنبال داشت.
دادگاه پس از پنج سال کار مداوم، طی حکمی انجام ترور را کار جمهوری اسلامی دانست، در حالی که جمهوری اسلامی از همان ابتدای حادثه مثل تمامی اعمال تروریستی دیگرش که در خارج از کشور انجام می‎داد، خودش را از آن تبرئه می‎کرد و انگشت اتهام را رد می‎نمود، طی سندی قانونی برای نخستین بار و به شیوه‎ای مستقیم سران رژیم را مجرم شناخت و دستور بازداشت وزیر اطلاعات وقت رژیم را صادر نمود. حکم دادگاه تأثیرات زیادی بر روابط دیپلماتیک ایران و آلمان و کشورهای اروپایی گذاشت، به طوری که ایران جهت عادی‎سازی روابطش مجبور گردید به ظاهر هم شده باشد به این مسئله متعهد گردد که دیگر بار مخالفان خود را در کشورهای اروپایی ترور نکند. تعهدی که مدتی قبل از فاجعه میکونوس به آلمان داده بود.
در زمان برگزاری نشست‎های دادگاه برلین درباره‎ی فاجعه میکونوس 1997 ـ 1992، هنوز جهان مردم کرد این دهکده کوچک نبود که در حال حاضر ابزارهای رسانه‎ای بخصوص تلویزیونهای ماهواره‎ای آن را به وجود آورده‎اند. بدین علت آنگونه که لازم بود در رسانه‎های جمعی کردها و منطقه انعکاسی شایسته نیافت. اما طی آن مدت محور مناقشه‎برانگیز رسانه‎های آلمانی بود. رسانه‎های جمعی در آن کشور، در کنار چند فاکتور دیگر، اهمیتی خاص را نسبت به این مسئله قائل شدند تا قبل از آنکه مسئله در لفافه‎ی منافع کشورها پرده‎پوش شود، افشا گردد. برای نخستین مرتبه در روزنامه "فکوس" آلمانی طی مقاله‎ای جمهوری اسلامی به عنوان آمر اجرای این جنایت معرفی گردید. نویسنده‎اش اطلاعات خویش را از یکی از اعضای کمیته‎‎ای گرفته بود که برای آماده نمودن گزارشی در خصوص این فاجعه تشکیل گردیده ‎بود. سفیر ایران در آلمان شکایتی قانونی را علیه این روزنامه‎ و روزنامه‎نگارش ثبت کرد، اما حکم دادگاه به نفع روزنامه و روزنامه‎نگار صادر گردید. بدین گونه افشاگریهای وسایل ارتباطی دیگر در آلمان با انتشار تصاویر مظنونان، چاپ مطالب مرتبط دیگر، احتمال پرده‎پوش نمودن فاجعه را به تمامی از بین بردند. به طوری که با وجود فشارهای همه‎جانبه‎ی دولت رفسنجانی، امکان فرستادن پرونده به دادگاه مستقل آلمان فراهم و میسر گشت. بعداً در جریان دادگاه، نقشه و برنامه‎های رژیم جمهوری اسلامی برای ترور دگراندیشان در خارج از کشور برملا گردید.
ما طی این مقاله، 26 شهریورماه سالروز شهادت دکتر صادق شرفکندی (کاک سعید) را مغتنم می‎شماریم تا برخی از ویژگیهای کاک سعید را بازخوانی و مورد توجه قرار دهیم.

روزنامه‎نگاری صاحب پرنسیپ و سردبیری تعلیم‎دهنده
کاک سعید سالهای مدیدی مسئول کمیسیون‎های تبلیغاتی حزب بود. در آن زمان وسایل اصلی ارتباط جمعی حزب همچون "رادیو صدای کردستان ایران " و نشریات حزب مثل روزنامه‎ی "کردستان" بوده است که در بعضی مواقع مسئولیت هر دوی آنها را برعهده داشته است. نیم‎نگاهی به مطالب و مقالات آن مقطع کاک سعید در آن رسا‎نه‎ها بیانگر این مسئله است که تا چه حد از تفاوت طبیعی کار و درونمایه‎ی این دو رسانه آگاه بوده و چگونه مخاطبان پیامهایش را از هم تفکیک نموده است. برای هر یک از این رسانه‎ها سبک نوشتاری خاص خود را به کار می‎برد و برای هر طبقه و قشری از جامعه پیامی فراخور و متناسب با سطح آشنایی و در حد نیاز فرستاده است.
زبان رسانه‎ای در نزد کاک سعید، زبان بلیغ، اصیل و ساده و قابل فهم برای مخاطبین پیام بوده است. اگر چه میراث فرهنگ خانواد‎گی و زبانشناسی توانایی را به وی بخشیده بود که بتواند با کلمات و جملاتش شیوایی زبان را برجسته نماید، اما در نوشتن برای رسانه‎ها در بین متن روزنامه‎ای و متن ادبی تفاوت قائل می‎شد. در بیان هدف بسیار شفاف سخن می‎گفت و بسیار نیز آگاه به وظایف و مسئولیتهای رسانه‎ای سیاسی در شرایط غیرعادی بوده است. بازهم نگاهی گذرا بر مقالاتش بیانگر این است که کاک سعید چگونه خود را از کلی‎گویی مبرا می‎نماید و به روشنی اهدافش را تبیین می‎کند. در بسیاری از مطالبش که تحلیل موضوعات روزانه هستند بسیار دقت می‎نماید که در مخالفت شدیدش با سیاست‎های جمهوری اسلامی استناد به اسناد نماید و اطلاعات و شناخت لازم را درباره‎ی موضوع مورد بحث به شنونده و خواننده بدهد و تمامی ابعادش را آنالیز و تفسیر نماید و در پایان نیز پیام و وظیفه‎ی سیاسی حزب را مشخص نماید.
در رسانه‎،علیه پوپولیسم غیرمسئولانه بوده و همزمان نیز متعهد به پرنسیپ‎های اخلاقی و انسانی در امور روزنامه‎نگاری بوده است. معیارهایی که به عنوان اصول در سیاست رسانه‎ای حزب نیز نهادینه شده است که هنوز هم اصولی کاربردی و مهم هستند. همکارانش را نیز مجاب و قانع نموده است تا آن را مدنظر قرار دهند. با دقت نظر به شرایط دشوار مبارزه در آن عصر که انباشته از حوادث دردناک، تبلیغات ایدئولوژیک حاکم سازمان‎های چپ از یک‎سو و تبلیغات با برنامه‎های جمهوری اسلامی علیه حزب و جنبش از سوی دیگر بود به وضوح معلوم می‎گردد که کنار آمدن با امری اینچنینی تا چه اندازه‎ محال و دشوار بوده است.
کاک سعید ابزارهای رسانه‎ای، بخصوص رادیو که مخاطبین بیشتری را در بر ‎می‎گیرد به وسیله بسیار مهمی برای رساندن پیام و سیاست‎های حزب و ایجاد ارتباط در میان مردم و حزب دانسته است، ضمن آنکه رسانه را ابزاری جهت انقلاب شمرده است، اما مردم و مخاطبین پیام‎ها را نیز مورد توجه خاص قرار می‎دهد. بدین خاطر رادیو و روزنامه همیشه در پی این هستند که ارزش و اعتماد خویش را در نزد مردم ایجاد و محفوظ دارند.
کاک سعید در مدیریت "نتیجه‎بخش" بودن عمل را معیار قرار می‎دهد و تا دستیابی به نتیجه نظارت و کنترل می‎نماید. بدین علت در امر رسانه‎ای، بخش فنی را نیمی از کار دانسته و ضمن فاکتورهای دیگر شکل‎دهنده‎ی محتوا تا انتشار شماره‎ای از "کوردستان" و پخش برنامه‎ای رادیویی، بعد فنی قضیه را نیز کنترل می‎نماید. فراتر از همه‎ی اینها، برخورداری از خصوصیت سردبیری بزرگ‎منش که به موفقیت‎هایش در امر رسانه‎ای استمرار می‎بخشد، این است که از آموزش همکارانش دریغ نمی‎ورزید و از پیشروی به سمت جلو خسته نمی‎شد.

چپی اخلاق
کاک سعید یکی از اعضای حزب دمکرات کردستان ایران بود که تأثیر چشمگیری در تعیین اهداف سیاسی حزب و مکانیسم‎های اجرایی‎نمودن مصوبات حزبی داشته است. این نقش کاک سعید در چندین مرحله از تاریخ حزب مشخص و آثار آن هنوز نیز برجسته است.
در سالهای آغازین انقلاب خلقهای ایران، وجود کشمکش‎های ایدئولوژیکی میان سازمانهای چپ که تحلیل متفاوتی نسبت به آنان وجود داشت و چگونگی قضاوت، سیاست‎گذاری و تعیین روش ارتباط و اعتمادشان به جمهوری اسلامی، مسئله‎ی مهم سیاسی کردستان و ایران بود.
ایدئولوژی حاکم بر سازمانهای چپ ایران و کردستان در آن عصر، ایدئولوژیی کپی‎شده از حزب کمونیست شوروی بود که بیش از دو دهه بود مورد انتقاد قرار گرفته بود اما هنوز نیز در این زمینه به عنوان مرجع شناخته می‎شد. در اواخر دهه‎ی 60 قرن گذشته، پس از بهار پراگ، در میان بخش چشمگیری از احزاب کمونیست کشورهای غربی دو جریان سر برآوردند، جریانی مدافع پایبندی به خط‎گیری از حزب کمونیست به عنوان مرجع بود و جریان دیگر وابستگی به ایدئولوژی وارداتی را به نقد می‎کشید و خواهان استقلال سیاسی و چپی خلاق با مدنظر قراردادن شرایط خاص کشورهای مختلف بود. بدین جهت مرز‎بندی صورت می‎گیرد.
این وضعیت در زمان انقلاب ایران در قالب نوینی ظهور کرد اما این بار این مسئله نیز مکمل آن گردید، یعنی با اسلامیسم خمینی نوعی توازن و همسازمانی را به وجود می‎آوردند.
شهید دکتر قاسملو از سیستم سوسیالیستی و ضعف‎های دمکراسی در کشورهای اروپای شرقی اتحاد جماهیر شوروی انتقاد می‎کند و بسیار سریع حزب دمکرات را از آن مرداب خارج و در کنفرانس سوم حزب بذر استقلال سیاسی و چپی خلاق را که متضمن منافع کردستان و ایران باشد در حزب می‎پاشد. کاک سعید در این مسئله با دکتر قاسملو همصدا و هم‎رأی است. مستقلانه و با توجه به سرنوشت محققانه‎اش در مورد مسئله‎ی چپ کلاسیک، بخصوص از مواضعشان درباره‎ی حقوق ملی کرد انتقاد می‎نماید. بدین وسیله در شکوفایی این اصول و حفظشان در داخل حزب نقش چشمگیری بازی می‎کند. طی آن مدت که حزب بسیار شدید از سوی این قبیل احزاب چپ و حتی اسلامی در معرض حمله و تلاش جهت به انحراف کشاندن قرار می‎گیرد، کاک سعید در رسانه‎های حزبی و مجمع‎های حزبی بسیار روشن و مستند مواضع خلاقانه‎ی حزب را در مورد مجموعه‎ای مفاهیم مهم مثل: حقوق ملی، سوسیالیسم، دمکراسی، روابط با شرق و غرب، وابستگی، هدف جنگ، چپ و نقد، جمهوری اسلامی و ماندن در چارچوب ایرانی دمکرات که متضمن حقوق ملی کرد باشد را تبیین می‎نماید که در حال حاضر نیز سیاست حزب دمکرات هستند. بدین شیوه مرزی میان حزب و سازمانهای دیگر کشیده می‎شود این مرزبندی بعدها با تصویب "سوسیالیسم دمکراتیک" به طور کامل روشن می‎گردد.
تاریخ این را نشان داده است که چگونه قرار گرفتن در این قبیل گرداب‎ها، برخی از اینگونه سازمانها را به سراشیبی سقوط کشانده است. پس از سقوط دیوار برلین و فروپاشی کمونیست شوروی، در گزارش کمیته‎ی مرکزی به کنگره‎ی نهم، کاک سعید یکبار دیگر جمعبندیی از نقدهایش در این باره را تکرار می‎نماید.
هواداری قاطعانه کاک سعید از "سوسیالیزم دمکراتیک" به پشتیبانی وی از چپی خلاق باز می‎گردد نه اینکه به عاریت گرفتن مفهوم "سوسیالیسم" از نشریات چپی و "دمکراسی" از تئوریهای غربی، بلکه در اساس سوسیالیسم دمکراتیک را سیستمی اقتصادی و سیاسی متناسب و همخوان با جامعه کردستان می‎دانست که بر مبنای آن فقر را از میان بردارد و عدالت اجتماعی، برابری و زیربناهای اقتصادی را برپا دارد و جامعه را به پیشرفت نائل نماید. کاک سعید در این روند که شهید دکتر قاسملو در برخی نقاط بدان اشاره می‎کند که "حزب تحت هیچ جوی قرار نمی‎‎گیرد". بسیار مؤثر و تأثیرگذار بوده و شجاعانه از مواضع حزب که بر مبنای سیاست‎های مستقل حزب اتخاذ می‎شدند، ضمن شفاف‎سازی، دفاع می‎نمود. بدین گونه خلاقیت و استقلال در تصمیمگیری در حزب دمکرات به عنوان اصلی غیرقابل برگشت نهادینه می‎گردد.

دیپلماتی انقلابی
در گزارش کمیته‎ی مرکزی برای کنگره‎ی نهم، کاک سعید ضعف و پراکندگی سازمانهای اپوزیسیون ایران را به عنوان یکی از عوامل اساسی ماندگاری جمهوری اسلامی می‎داند. بدین علت یکبار دیگر ضرورت اتحاد و هم‎آوایی سازمان‎های چپ دمکرات و تشکیل جبهه‎ای سراسری و صاحب‎نفوذ را مسئولیتی بر دوش حزب دمکرات می‎داند. کاک سعید دراین باره تنها اتحاد و جمع‎شدن دور برخی مفاهیم همچون آزادی، دمکراسی و یافتن برخی اهداف مشترک با سازمانهای دیگر را تنها شروط مورد نیاز نمی‎داند، بلکه بر این اعتقاد است که این همکاری و یکپارچگی بایستی نتیجه‎بخش باشد.
از همان بدو انقلاب ایران ابهامی در مواضع سازمانهای چپ مترقی درباره‎ی حقوق ملی، دمکراسی، سرنوشت و جایگاه ملیت‎ها در سیستم سیاسی ایران وجود داشته است. کاک سعید در مقالات و مصاحبه‎هایش تعدادی شروط شفاف در این خصوص را مشخص و تشریح می‎نماید. بسیار واضح به این مسئله اشاره می‎نماید که ماندن حزب در چارچوب ایران به این مسئله بستگی دارد که حقوقش تأمین گردد و درباره‎ی تعیین سرنوشتش تنها از خودش نظرخواهی کنند و خودش تصمیم‎گیر باشد. هیچکدام از ملیتهای دیگر ایران نباید وکیل مردم کردستان شوند. همچنین از روشنفکران ایران دعوت می‎نماید که از جزم‎اندیشی به درآیند و قبول کنند که در ایران همراه با ستم عمومی، ستم ملی نیز وجود داشته و دارد. بدین طریق بر مجموعه‎ای اصول بنیادی برای همکاریهای نتیجه‎بخش تأکید می‎ورزد که آنهم اذعان به حقوق مشروع ملتهای ایران، دمکراسی و عدالت اجتماعی و هماهنگی اقتصادی و اجتماعی است.

انسانی بشردوست
کاک سعید رهبری صادق، متواضع و انساندوست بوده است. همزمان نیز رهبری مردمی و بسیار گرامی بود. تا بدان حد که در کنگره‎ی نهم تقریباً به اتفاق آراء به عضویت کمیته‎ی مرکزی و در کمیته‎ی مرکزی با اکثریت آراء به دبیرکلی انتخاب می‎گردد. احترام وافری نسبت به تک‎تک افراد پیشمرگ و اعضای حزبی داشت و غم‎ها و دردهایشان را از آن خویش می‎دانست و شریک غمهایشان می‎شد. انقلابیگری و ساده‎زیستی کاک سعید کاری کرده بود که همیشه در میان همکاران و پیشمرگان همچو آنان ساده‎زیست باشد. با وجود آنکه در طی امورات روزانه مدیری قاطع بوده و تفاوتی میان افراد قائل نمی‎شد، اما در زمان استراحت دوستی دلسوز و شوخ‎طبع بوده است. او به معنای تمام کلمه مبارزی انقلابی و انسانی بشردوست بود.

 حه‌سه‌ن سه‌لیمی‌
 

ساڵی‌ 1997ی‌ زایینی‌، بۆ گه‌لی‌ کورد له‌ کوردستانی‌ ئێران ئه‌گه‌ر له‌ لایه‌ک وه‌بیرهێنه‌ره‌وه‌ی‌ رووداوێکی‌ دڵته‌زێن بوو، له‌ لایه‌کی‌ دیکه‌وه‌ له‌ بواری‌ نێونه‌ته‌وه‌ییه‌وه‌ ساڵێکی‌ پڕده‌سکه‌وت بوو. له‌م ساڵه‌دا دادگای‌ میکۆنووس، پاش سێ‌ ساڵ‌‌و نیو لێکۆڵینه‌وه‌‌و به‌دواداچوون، دواین بڕیاری‌ خۆی‌ له‌ پێوه‌ندی‌ له‌گه‌ڵ‌ تیرۆری‌ شه‌هید کاک دوکتور سادق شه‌ره‌فکه‌ندی‌، سکرتێری‌ گشتیی‌ حیزبی‌ دێموکراتی‌ کوردستانی‌ ئێران، کاک فه‌تاح عه‌بدولی‌، ئه‌ندامی‌ کۆمیته‌ی‌ ناوه‌ندی‌‌و نوێنه‌ری‌ حیزب له‌ ئورووپا، کاک هومایوون ئه‌رده‌ڵان، کادری‌ حیزب‌و نوێنه‌ری‌ حیزب له‌ ئاڵمان‌و هه‌روه‌ها دۆستی‌ حیزب، نووری‌ دێهکوردی‌ ده‌رکرد. له‌ ره‌وتی‌ به‌دواداچوونه‌وه‌ تا بڕیاری‌ کۆتایی‌ که‌ سێ‌ ساڵ‌‌و نیو درێژه‌ی‌  

کێشا، نزیکه‌ی‌ 170 که‌س وه‌ک شاهید بۆ دادگا بانگ کران‌و سه‌رجه‌م 247 دانیشتن کرا.

له‌ دوای‌ ده‌سبه‌سه‌رکرانی‌ تاوانباران تا بڕیاری‌ کۆتایی‌ دادگای‌ میکۆنووس، کۆماری‌ ئیسلامیی‌ ئێران له‌و ماوه‌یه‌دا زۆری‌ هه‌وڵ‌ دا که‌ پێش به‌ پێکهاتنی‌ ئه‌و دادگایه‌ بگرێ‌. له‌م رێگایه‌دا رێژیم به‌ راگه‌یاندن‌و دیدار‌و چاوپێکه‌وتن‌و ته‌نانه‌ت هێندێک جاریش به‌ هه‌ڕه‌شه‌‌و گوڕه‌شه‌ به‌دوای‌ پێشگیریکردن له‌ پێکهاتنی‌ دادگای‌ میکۆنووس بوو. به‌ڵام په‌له‌قاژه‌ی‌ رێژیم هیچ ئه‌نجامێکی‌ به‌دواوه‌ نه‌بوو‌و ده‌زگای‌ قه‌زایی‌ ئاڵمان به‌ بێ‌ له‌به‌رچاوگرتنی‌ گوشاره‌کانی‌ ده‌وڵه‌تی‌ ئه‌و وڵاته‌، که‌ له‌ لایه‌ن کۆماری‌ ئیسلامییه‌وه‌ ده‌خرایه‌ سه‌ری‌، له‌ بڕیارێکی‌ ئازایانه‌‌و دادپه‌روه‌رانه‌دا، رێبه‌رانی‌ رێژیمی‌ ئیسلامیی‌ ئێرانی‌ به‌ بڕیارده‌ران‌و پلان داڕێژه‌رانی‌ تیرۆری‌ شه‌هید شه‌ره‌فکه‌ندی‌‌و هاوڕێیانی‌ به‌ جیهان ناساند. ئه‌م بڕیاره‌ی‌ دادگای‌ میکۆنووس، له‌ لایه‌ک بوو به‌ هۆی‌ ئه‌وه‌ی‌ که‌ دۆستان‌و دڵسۆزان‌و ئه‌ندام‌و لایه‌نگرانی‌ حیزبی‌ دێموکراتی‌ کوردستانی‌ ئێران‌و بزووتنه‌وه‌ی‌ کورد خوشحاڵ‌ بن‌و له‌ لایه‌کی‌تره‌وه‌ نیشانی‌ دا که‌ له‌ هه‌ر وڵاتێک ده‌زگای‌ داد سه‌ربه‌ست‌و سه‌ربه‌خۆ بێت، دادپه‌روه‌ری‌‌و یه‌کسانی‌ قسه‌ی‌ یه‌که‌م ده‌کا، هاوکات ئه‌و بڕیاره‌ بۆ خودی‌ وڵاتان‌و که‌سایه‌تییه‌ رۆژئاواییه‌کان هه‌ڵگری‌ ئه‌و په‌یامه‌ بوو که‌ نابێ‌ مرۆڤ‌و مافه‌کانی‌ مرۆڤ، بکرێنه‌ قوربانیی‌ سات‌وسه‌ودای‌ بازرگانی‌‌و چیدیکه‌ نابێ‌ له‌ به‌رانبه‌ر هه‌ر چه‌شنه‌ کرده‌وه‌یه‌کی‌ تیرۆریستیدا بێده‌نگ بن. به‌ڵام جیا له‌وانه‌ بڕیاری‌ دادگای‌ میکۆنووس هێندێک ئاسه‌وار‌و لێکه‌وتی‌ سیاسیی‌ بۆ رێژیمی‌ ئێران به‌دواوه‌ بوو که‌ لێره‌دا ئاماژه‌ به‌ هێندێکیان ده‌که‌ین.
کۆماری‌ ئیسلامیی‌ ئێران به‌ مه‌به‌ستی‌ چه‌سپاندنی‌ ده‌سه‌ڵاتی‌ خۆی‌، یه‌کێک له‌و خاڵانه‌ی‌ به‌رده‌وام ره‌چاوی‌ کردوه‌، پاکتاوکردنی‌ جه‌سته‌یی‌ جیابیران‌و مافخوازان بووه‌، هه‌ربۆیه‌ هه‌تا کاتی‌ راگه‌یاندنی‌ بڕیاری‌ دادگای‌ میکۆنووس، رێژیمی‌ ئاخووندی‌ 50 کرده‌وه‌ی‌ تیرۆریستیی‌ ئه‌نجام دابوو که‌ له‌واندا 80 که‌س ببوون به‌ قوربانی‌، به‌ڵام به‌داخه‌وه‌ هه‌ر جار به‌ هۆیه‌ک رێژیم ده‌ربازی‌ ده‌بوو. له‌ حاڵێکدا له‌ دادگای‌ میکۆنووسدا ده‌رکه‌وت که‌ له‌ پێکهاته‌ی‌ رێژیمدا بێجگه‌ له‌ ده‌زگا سه‌رکوتکه‌ره‌ نیزامی‌‌و ئه‌منییه‌تییه‌کان هێندێک ئۆرگانی‌ هاوته‌یب بوونیان هه‌یه‌ که‌ خاوه‌نی‌ ده‌سه‌ڵاتی‌ ره‌هان‌و له‌ به‌رانبه‌ر هیچ ده‌زگا‌و بنیاتێکدا وه‌ڵامده‌ر نین. یه‌کێک له‌م ئۆرگانانه‌ که‌ به‌ده‌ر له‌ یاسایه‌، ناوی‌ "شوورای‌ عه‌مه‌لیاتی‌ ویژه‌"یه‌ که‌ به‌رپرسایه‌تییه‌که‌ی‌ له‌ ئه‌ستۆی‌ رێبه‌ری‌ رێژیمه‌. هه‌روه‌ها ده‌رکه‌وت که‌ هیچ کرده‌وه‌‌و چالاکییه‌کی‌ تیرۆریستی‌ له‌ ده‌ره‌وه‌ی‌ ئێران به‌ بێ‌ ره‌زامه‌ندی‌‌و چاودێری‌کردنی‌ ئه‌و شوورایه‌‌و پاشان ساغبوونه‌وه‌‌و بڕیاری‌ ئه‌و شوورایه‌، به‌ڕێوه‌ ناچێ‌. خاڵێکی‌ دیکه‌ی‌ ئه‌م بڕیاره‌ی‌ دادگای‌ میکۆنووس که‌ ده‌سکه‌وتێکی‌ گرنگ بۆ ئازادیخوازان بوو، ئه‌وه‌ بوو که‌ تیرۆر‌و هه‌ڕه‌شه‌‌و له‌نێوبردنی‌ که‌سانی‌ دیار‌و به‌رچاوی‌ ئۆپۆزیسیۆنی‌ رێژیم له‌ لایه‌ن حکوومه‌ته‌وه‌‌و به‌ بڕیار‌و بوودجه‌ی‌ تایبه‌ته‌وه‌‌و زۆر به‌ به‌رنامه‌ به‌ڕێوه‌ ده‌چێ‌. که‌وابوو ئه‌و حکوومه‌ته‌ جینایه‌تکار‌و تێرۆریسته‌‌و سه‌ران‌و رێبه‌رانی‌ نیزامی‌ کۆماری‌ ئیسلامی‌ به‌ به‌ڕێوه‌به‌ران‌و جێبه‌جێکارانی‌ تێرۆریزمی‌ ده‌وڵه‌تی‌ ناسێندران‌و له‌ حوکمی‌ دادگادا داوای‌ لێپێچینه‌وه‌یان لـێ‌ کرا.
وه‌دیارکه‌وتنی‌ روخساری‌ دزێوی‌ ده‌ستی‌ تاوان‌و ره‌شه‌کوژیی‌ حکوومه‌تی‌ ئاخووندی‌ له‌ دوای‌ بڕیاری‌ دادگای‌ میکۆنووس بوو به‌ هۆی‌ ئه‌وه‌ که‌ به‌شێکی‌ به‌رچاو له‌ وڵاتانی‌ ئورووپایی‌ باڵوێزه‌کانیان له‌ ئێران بانگهێشت بکه‌نه‌وه‌‌و باڵوێزی‌ ئێران له‌ وڵاته‌کانیان وه‌ده‌ر نێن‌و به‌م چه‌شنه‌ حکوومه‌تی‌ ئیسلامی‌ بکه‌وێته‌ په‌راوێزه‌وه‌.
ئه‌گه‌رچی‌ ماوه‌ی‌ سێ‌ ساڵ‌‌و نیو درێژه‌ی‌ کێشا هه‌تا دادگای‌ میکۆنووس کۆتایی‌ به‌ کاره‌کانی‌ بهێنێ‌‌و ئه‌و بڕیاره‌ گرینگ‌و مێژووییه‌ دره‌بکا، به‌ڵام له‌و روانگه‌یه‌وه‌ که‌ دوو لایه‌نی‌ ئه‌م پرسه‌ دوو بیرۆکه‌ی‌ به‌ ته‌واوی‌ لێک جیاواز بوون، لایه‌ک بزووتنه‌وه‌یه‌ک که‌ به‌دوای‌ دادپه‌روه‌ری‌‌و گه‌یشتن به‌ راستییه‌کان بوو، لایه‌کی‌ دیکه‌ حکوومه‌تێکی‌ یاخی‌‌و تێرۆریست‌و خۆسه‌پێن که‌ به‌دوای‌ پێشگرتن به‌ ره‌وتی‌ ئاسایی‌ دادگاوه‌ بوو، ـ هه‌ڵبه‌ت که‌ هه‌رگیز نابێ‌ ئه‌و دوو لایه‌نه‌ له‌گه‌ڵ‌ یه‌کتر هه‌ڵ‌بسه‌نگێندرێن ـ دیسان ئه‌وه‌ بزووتنه‌وه‌ی‌ ره‌وا‌و هه‌ڵقوڵاوه‌ی‌ ناخی‌ کۆمه‌ڵگای‌ کوردستان بوو که‌ به‌ سه‌ر تاقمێک کۆنه‌پارێز‌و پاوانخوازدا سه‌رکه‌وت‌و گه‌لی‌ کورد ره‌وابوونی‌ ویسته‌کانی‌ سه‌لماند. گه‌لێک که‌ چه‌ندین ساڵه‌ له‌و راستییه‌ گه‌یشتووه‌ که‌ کۆماری‌ ئیسلامی‌ رێژیمێکی‌ تێرۆریست‌و تێرۆریستپه‌روه‌ره‌. هه‌ربۆیه‌ له‌ روانگه‌ی‌ گه‌لی‌ کورده‌وه‌ بڕیاری‌ دادگای‌ میکۆنووس ئێجگار گرینگ‌و جێگه‌ی‌ بایه‌خه‌‌و تا ئه‌و جێگه‌یه‌ی‌ پێوه‌ندی‌ به‌ کۆمه‌ڵگه‌ی‌ جیهانییه‌وه‌ هه‌یه‌، گرینگ ئه‌وه‌ بوو که‌ سیمای‌ راسته‌قینه‌ی‌ رێژیم که‌ خۆی‌ له‌ ژێر ده‌مامکی‌ ئیسلامیدا حه‌شار دابوو، بۆ هه‌موو لایه‌ک ده‌رکه‌وت‌و پێناسه‌ی‌ تێرۆریستبوونی‌ بۆ هه‌تاهه‌تایه‌ وه‌به‌رخۆی‌ بڕی‌.
له‌م پێوه‌ندییه‌دا ده‌بێ‌ ده‌ستخۆشانه‌ به‌ ده‌زگای‌ قه‌زایی‌ ئاڵمان بوترێ‌ که‌ زۆر ئازایانه‌ له‌ ژێر گوشاره‌کاندا ئه‌و بڕیاره‌ی‌ ده‌رکرد‌و شانازیی‌ سه‌ربه‌خۆیی‌ بۆ خۆی‌ ده‌سته‌به‌ر کرد.

چه‌ند وته‌یه‌کی‌ به‌ نرخی‌ شه‌هید کاک دوکتور شه‌ره‌فکه‌ندی‌ له‌ پێوه‌ندی‌ له‌گه‌ڵ شێوه‌کانی‌ به‌شداریکردنی‌ خه‌ڵک له‌ خه‌باتدا

 ئه‌رکی‌ لاوه‌کان له‌ هه‌مووان پتره‌‌و ئه‌وانن که‌ ده‌توانن له‌ سه‌ره‌وه‌ی‌ هه‌مووانه‌وه‌ ده‌ورێکی‌ باش بگێرن، له‌ کۆکردنه‌وه‌ی‌ ئیتلاعات،‌و ئاگاداری‌ له‌ سه‌ر وه‌زعی‌ رێژیم، گه‌یاندنی‌ ئه‌و ئاگاداریانه‌ به‌ کومیته‌کانی‌ حیزبی‌‌و هێزی‌ پێشمه‌رگه‌ ڕابگره‌ هه‌تا زه‌ربه‌ی‌ نیزامی‌ لێدان له‌ دوژمن.
ـ له‌ نێو شاره‌کاندا پێکهێنانی‌ هه‌سته‌ی‌ بچووک بۆ هاوکاری‌‌و تێکۆشانی‌ رێکوپێک‌و له‌ رووی‌ به‌رنامه‌، نووسینی‌ دروشمی‌ هانده‌ر‌و دژی‌ رێژیم له‌ ده‌رک‌و دیواران، پیاده‌کردنی‌ هێندێک وتاری‌ رادیۆیی‌‌و بڵاوکردنه‌وه‌ی‌ له‌ نێو خه‌ڵک، بڵاوکردنه‌وه‌ی‌ ده‌نگ‌و باس‌و خه‌به‌ر سه‌باره‌ت به‌ خه‌باتی‌ حیزبی‌‌و تێکۆشانی‌ هێزی‌ پێشمه‌رگه‌، تێکۆشان بۆ ئه‌وه‌ی‌ خۆبه‌ده‌سته‌وه‌ده‌ران‌و خۆفرۆشان بایکۆت بکرێن‌و به‌ته‌واوی‌ له‌ کۆمه‌ڵدا ته‌ریک بکرێنه‌وه‌، هاندانی‌ ئه‌فرادی‌ بێ‌لایه‌ن‌و دووره‌په‌رێز بۆ به‌شداری‌ له‌ خه‌بات.
( له‌ وتاری‌، با هه‌موو به‌شی‌ خۆمان له‌ خه‌باتدا به‌شداری‌ بکه‌ین) 

ـ ئه‌گه‌ر موعه‌للیم‌و مامۆستا ئینسانێکی‌ به‌ شه‌خسییه‌ت‌و شۆڕشگێربێ‌، ئه‌مه‌ له‌ ئاکارو کرده‌وه‌کانی‌ رۆژانه‌یدا ده‌رده‌که‌وێ‌‌و بۆ قوتابییه‌کانی‌ ده‌بێته‌ سه‌رمه‌شق‌و نموونه‌. موعه‌للیمه‌کانی‌ کوردستان ئه‌گه‌ر سه‌ر بۆ رێژیم دانه‌نوێنن‌و له‌ به‌رامبه‌ر نۆکه‌ران‌و ده‌ست‌و پێوه‌نده‌کانی‌ رێژیمدا هه‌ڵوێستی‌ وابگرن که‌ لێوه‌شاوه‌ی‌ شه‌خسییه‌تی‌ موعه‌للیم بێ‌، گومانی‌ تێدا نییه‌ که‌ شوێنێکی‌ زۆر له‌بار‌و باش له‌ سه‌ر شاگرده‌ لاوه‌کانیان داده‌نێن. ئه‌م کاره‌ به‌ ده‌یان‌و سه‌دان شێوه‌ له‌ لایه‌ن موعه‌للیمه‌ به‌شه‌خسییه‌ت‌و به‌شه‌ره‌فه‌کانه‌وه‌ ده‌توانێ‌ ئه‌نجام بدرێ‌.
ـ مامۆستاکان به‌ داییم له‌گه‌ڵ قوتابی‌یه‌کانیان قسه‌ده‌که‌ن‌و شتیان فێرده‌که‌ن،هه‌ربۆیه‌ کێ‌ باشتر له‌ مامۆستایه‌کی‌ به‌شه‌ره‌فی‌ شۆڕشگێڕ ده‌توانێ‌ شاگردان به‌ بیر‌وباوڕی‌ شۆڕشگێڕانه‌وه‌ بار بێنێ‌‌و بۆکار‌وکرده‌وه‌ی‌ شۆڕشگێڕانه‌‌و نیشتمانپه‌روه‌رانه‌ هانیان بدا؟
(له‌ وتاری‌ چه‌ند قسه‌یه‌ک له‌گه‌ڵ موعه‌للیمه‌کانی‌ کوردستان)
ـ ئه‌گه‌ر هه‌رکه‌سێک به‌ هه‌ر هۆیه‌ک ناتوانێ‌ له‌ ریزه‌کانی‌ حیزبی‌ دێموکرات‌و شانبه‌شانی‌ پێشمه‌رگه‌کان ژیانی‌ خۆی‌ ته‌رخانی‌ خه‌باتی‌ لێبڕاو‌و شێلگیردا بکا، خۆ ریگای‌ یارمه‌تی‌کردن به‌ تێکۆشه‌رانی‌ حیزبی‌ دێموکرات‌و پێشمه‌رگه‌ نه‌به‌زه‌کانی‌ ئه‌م حیزبه‌ ئاوه‌ڵایه‌.
ـ ئه‌فرادی‌ شۆڕشگێڕ‌و راسته‌قینه‌ بۆخۆیان زۆر باش ده‌توانن له‌گه‌ڵ که‌سانی‌ وه‌ک خۆیان که‌م‌و زۆر ته‌شکیلات‌و پێکه‌وه‌کارکردنی‌ له‌ شێوه‌ی‌ رێکخراوی‌ حیزبی‌ ساز بکه‌ن‌و به‌ گوێره‌ی‌ ئیمکاناتی‌ خۆیان تێ‌بکۆشن‌و خه‌بات بکه‌ن هه‌تا له‌ کاتی‌ خۆی‌‌و له‌ هه‌لی‌ موناسیبدا پێوه‌ندی‌ له‌گه‌ڵ حیزب دابمه‌زرێنن‌و به‌ره‌سمی‌‌و به‌یکجاری‌ له‌گه‌ڵ ریزه‌کانی‌ حیزب بکه‌ون. با له‌ شار‌و گونده‌کانی‌ ئه‌م کوردستانه‌ پان‌و به‌رینه‌دا سه‌دان‌و هه‌زاران شانه‌ی‌ گه‌وره‌‌و بچووک له‌ شێوه‌ی‌ شانه‌کانی‌ حیزبی‌ به‌ده‌ست‌و به‌ ئیبتیکاری‌ خودی‌ ئه‌فرادی‌ به‌هه‌ست‌و شۆڕشگێڕ پێک بێ‌‌و ئه‌و تێکۆشانه‌ بکا که‌ شانه‌‌و رێکخراوی‌ حیزبی‌ ده‌بێ‌ بیکه‌ن.
(له‌ وتاری‌ بۆ خه‌بات چ زۆره‌؟ رێگا!)
ـ جووڵانه‌وه‌ بۆ هاتنه‌ده‌ر له‌ ژێر چه‌پۆکی‌‌و ژێرده‌ستی‌ ئه‌رکی‌ هه‌موو خه‌ڵکی‌ کوردستان‌و هه‌موو کوردێکی‌ به‌شه‌ره‌فه‌. به‌ڵام دیاره‌ ئه‌مه‌ به‌ هیچ جۆر به‌و مانایه‌ نیه‌ که‌ شێوه‌ی‌ ئه‌و به‌شدارییه‌ بۆ هه‌مووکه‌س وه‌ک یه‌که‌. به‌ وته‌یه‌کی‌ دیکه‌ هه‌ر که‌سێک که‌ خۆی‌ به‌کوردێکی‌ شه‌رافه‌تمه‌ند‌و نیشتمانپه‌روه‌ر ده‌زانێ‌، ده‌بێ‌ له‌م جووڵانه‌وه‌ پیرۆزه‌ی‌ ئه‌مڕۆماندا به‌شداری‌ بکا. به‌ڵام هه‌رکه‌س به‌ شێوه‌ی‌ خۆی‌‌و به‌ گوێره‌ی‌ ئیمکانات‌و توانای‌ خۆی‌. جووڵانه‌وه‌ی‌ کوردستان ئه‌مڕۆ له‌ به‌رزترین پله‌ی‌ خۆیدا که‌ خه‌باتی‌ چه‌کدارانه‌یه‌ به‌رێوه‌ ده‌چێ‌. شێوه‌ی‌ خه‌باتی‌ چه‌کدارانه‌ هه‌رله‌و کاته‌دا که‌ پڕشکۆترین‌و به‌رزترین شێوه‌ی‌ خه‌باته‌، دژوارترین شێوه‌ به‌ حیساب دێ‌. بۆیه‌ ئه‌گه‌رچی‌ هه‌موو که‌س ئه‌رکی‌ سه‌رشانییه‌تی‌ که‌ له‌ جووڵانه‌وه‌دا به‌شداری‌ بکا، دیاره‌ که‌ هه‌مووکه‌س ناتوانێ‌ به‌شێوه‌ی‌ چه‌کدار ئه‌رکی‌ خۆی‌ به‌ئه‌نجام بگه‌یه‌نێ‌.
(له‌ وتاری‌ جێگای‌ تایبه‌تی‌ هه‌ر که‌س له‌ جووڵانه‌وه‌دا)
ـ هێزی‌ ئه‌ساسیی‌ جووڵانه‌وه‌ی‌ ئه‌مڕۆی‌ کوردستان، برینییه‌ له‌ هێزی‌ خه‌ڵک.یانی‌ پشتیوانیی‌ بێ‌دریغی‌ خه‌ڵک له‌ جووڵانه‌وه‌.جووڵانه‌وه‌ی‌ کوردستان‌و حیزبی‌ دێموکرات وه‌ک به‌ڕێوه‌به‌ری‌ ئه‌م جووڵانه‌وه‌یه‌ هه‌تا پشتیوانیی‌ خه‌ڵکی‌ کوردستانی‌ به‌و جۆره‌ی‌ که‌ تا ئێستا بوویه‌تی‌ هه‌بێ‌، نه‌ک هه‌روا قایم‌و پته‌و له‌ مه‌یدانی‌ خه‌بات‌و تێکۆشاندا هه‌رچه‌نده‌ سه‌خت‌و دژواریش بێ‌ راده‌وه‌ستێ‌، به‌ڵکوو بێگومان سه‌رده‌که‌وێ‌. هێزی‌ خه‌ڵک هێزێکی‌ بێ‌ پایان‌و له‌بن نه‌هاتووه‌، هه‌ربۆیه‌ ده‌توانین دڵنیابین که‌ سه‌رکه‌وتن‌و به‌ئامانج یانی‌ به‌ ئازادی‌ گه‌یشتن"قگعی" ‌و ده‌سته‌به‌ره‌. به‌ شه‌رتێک که‌ ئه‌و هێزه‌ هه‌روا له‌ گۆڕێ‌دا بێ‌، یانی‌ ئه‌و پشتیوانییه‌ی‌ گشتیی‌ خه‌ڵک له‌ حیزب‌و جووڵانه‌وه‌ هه‌ر درێژه‌ی‌ بێ‌.
(له‌ وتاری‌ هێزی‌ ئه‌ساسیی‌ جووڵانه‌وه‌)
ـ ده‌بێ‌ تێبکۆشین که‌ له‌ هه‌ر جێگایه‌ک له‌ گوند‌و له‌ شار، مزگه‌وت‌و شه‌قام، وه‌رزشگا‌و مه‌دره‌سه‌، نه‌خۆشخانه‌‌و ئیداره‌، کارگا‌و کاراژ‌و هه‌موو شوێنه‌ گشتییه‌کان هه‌رکه‌س به‌ گوێره‌ی‌ توانا‌و ئیمکان له‌ پێناوی‌ ئازادی‌‌و به‌خته‌وه‌ریی‌ گه‌له‌که‌یدا ئه‌رکێک به‌ڕێوه‌به‌رێ‌‌و ئه‌نجامی‌ بدا.
(له‌ وتاری‌، با هه‌موو به‌شی‌ خۆمان له‌ خه‌باتدا به‌شداری‌ بکه‌ین)
ـ شێوه‌کانی‌ خه‌باتی‌ غه‌یری‌ چه‌کداری‌ به‌ ئه‌ندازه‌ی‌ ئینسانه‌کان‌و به‌ ئه‌ندازه‌ی‌ هه‌لومه‌رجه‌ جۆراوجۆره‌کان ره‌نگاوڕه‌نگن‌و دیاری‌ کردنیان له‌ پێشتردا‌و له‌ لایه‌ن ئێمه‌وه‌ مومکین نیه‌. به‌ڵام هێندێک ئوسوول‌و قاعیده‌ هه‌ن که‌ گه‌یشتن‌و له‌ به‌رچاوگرتن‌و به‌رێوه‌بردنیان بۆ هه‌موو که‌س یان بۆ لانی‌ که‌م زۆری‌ خه‌ڵک له‌ زۆربه‌ی‌ هه‌لوومه‌رجه‌کاندا ده‌گونجێ‌.
(له‌ وتاری‌ چه‌ند قسه‌یه‌ک له‌گه‌ڵ موعه‌للیمه‌کانی‌ کوردستان)

 ره‌زا فه‌تحوڵڵانه‌ژاد 

شه‌هید هومایون ئه‌رده‌ڵان، سیمایه‌کی‌ ناسراو‌و کادرێکی‌ به‌ئه‌زموونی‌ حیزبی‌ دێموکراتی‌ کوردستانی‌ ئێران بوو، کاتێک له‌ 26ی‌ خه‌رمانانی‌ ساڵی‌ 1371ی‌ هه‌تاویدا له‌ رێستورانی‌ به‌ناوبانگی‌ میکونووسدا شه‌هید کرا. شه‌هید هومایون له‌و رۆژه‌دا له‌گه‌ڵ هه‌یئه‌تی‌ حیزب به‌ سه‌رپه‌رستی‌ کاک دوکتور سه‌عید شه‌ره‌فکه‌ندی‌‌و به‌ هاوڕێیه‌تی‌ کاک  فه‌تاح عه‌بدولی‌‌و یاوری‌ کاک نووری‌ دێهکووردی‌ چووبوونه‌ رێستورانی‌ میکونووسی‌ برلین تا له‌گه‌ڵ چه‌ند حیزب‌و لایه‌نی‌ ئۆپۆزیسیۆنی‌ ئێرانی‌ له‌ سه‌ر بارودۆخی‌ سیاسیی‌ ئه‌وکاتی‌ ئێران وتووێژ بکه‌ن.
کاک ته‌یموور مسته‌فایی‌ ئه‌ندامی‌ ده‌فته‌ری‌ سیاسیی‌ حیزبی‌ دێموکرات ده‌ڵێ‌: "کاک هومایون ئینسانێکی‌ خۆش فکر، واقیعبین، تێگه‌یشتوو، ئه‌هلی‌ موتالعه‌‌و خاوه‌ن لێکدانه‌وه‌ بوو".

کاک ته‌یموور مسته‌فایی‌ یه‌کێک له‌ دۆسته‌ نزیکه‌کانی‌ شه‌هید هومایون بووه‌‌و خۆی‌ ده‌ستپێکی‌ ئه‌و دۆستایه‌تی‌یه‌ ده‌گه‌ڕێنێته‌وه‌ بۆ ره‌شه‌مه‌ی‌ ساڵی‌ 1359، کاتێک له‌ "خدراوێ‌"ی‌ نێوان پیرانشار‌و سه‌رده‌شت پێکه‌وه‌ له‌ ده‌وره‌ی‌ سیاسی‌دا به‌شدار بوون‌و پێکه‌وه‌ له‌ نێوان ئه‌و پێنج که‌سه‌دا بوون که‌ به‌ پله‌یه‌کی‌ به‌رز سه‌رکه‌وتن‌و دواتریش به‌ فه‌رمی‌ به‌رپرسایه‌تییان پێ‌ ئه‌سپێردراوه‌.
شه‌هید هومایون ئه‌رده‌ڵان، کوڕی‌ سه‌یفوڵڵاخانی‌ ئه‌رده‌ڵان له‌ بنه‌ماڵه‌ی‌ گه‌وره‌ی‌ ئه‌رده‌ڵانییه‌کانی‌ شاری‌ سه‌قز ساڵی‌ 1336 چاوی‌ به‌ دونیا هه‌ڵهێنا. خوێندنی‌ سه‌ره‌تایی‌‌و ناوه‌ندیی له‌ سه‌قز ته‌واو کرد‌و ساڵی‌ 1356 بۆ درێژه‌دانی‌ خوێندن چووه‌ زانستگای‌ سه‌نعه‌تی‌ تاران. به‌ ده‌ستپێکردنی‌ راپه‌ڕینی‌ گه‌لانی‌ ئێران، زانستگای‌ به‌جێ‌ هێشت‌و ساڵی‌ 1357 له‌ پێناو ئامانجه‌ به‌رزه‌ نه‌ته‌وه‌یی‌‌و مرۆڤییه‌کانی‌ گه‌له‌که‌یدا، هاته‌ ریزی‌ حیزبی‌ دێموکراتی‌ کوردستانی‌ ئێرانه‌وه‌. له‌ کۆنگره‌ی‌ پێنجه‌می‌ حیزب له‌ ساڵی‌ 1360دا وه‌ک ئه‌ندامی‌ راوێژکاری‌ کومیته‌ی‌ ناوه‌ندی‌‌و له‌ کۆنگره‌ی‌ شه‌شه‌می‌ حیزب له‌ ساڵی‌ 1362دا وه‌ک ئه‌ندامی‌ کومیته‌ی‌ ناوه‌ندی‌ حیزب هه‌ڵبژێردرا. ئه‌ندامی‌ ناوه‌ندی‌ ئاژوان له‌ شاری‌ سنه‌، به‌رپرسی‌ کومیته‌ی‌ شارستانی‌ سه‌قز‌و به‌رپرسی‌ نه‌خۆشخانه‌ی‌ حیزب بووه‌ که‌ له‌ هه‌موویاندا سه‌رکه‌وتوو بووه‌. کاک هومایون پێش له‌وه‌ی‌ ببێته‌ موشاویری‌ کومیته‌ی‌ ناوه‌ندی‌ دوو به‌رپرسایه‌تیی‌ گرینگی‌ له‌ئه‌ستۆ بووه‌، جێگری‌ به‌رپرسی‌ کومیته‌ شارستانی‌ سه‌رده‌شت ـ کومیته‌ی‌ میراوێ‌ بووه‌‌و به‌رپرسی‌ کاروباری‌ ته‌شکیلاتی‌ ده‌فته‌ری‌ سیاسیی‌ ژماره‌ یه‌ک که‌ بنکه‌که‌ی‌ له‌ نێوان سه‌رده‌شت ـ مه‌هاباد هه‌ڵکه‌وتبوو، بوو.
"کاک هه‌مایون زۆر وره‌ به‌رز بوو"، کاک ته‌یمور مسته‌فایی‌ ده‌گێڕێته‌وه‌ که‌ کاک هومایون له‌ ماوه‌ی‌ به‌رپرسایه‌تی‌دا له‌ کومیته‌ی‌ "ئاژوان" له‌گه‌ڵ هێزی‌ پێشمه‌رگه‌دا ده‌گه‌ڕا. له‌ شه‌ڕی‌ "سه‌رده‌ر" که‌ دوژمن گه‌مارۆی‌ هێزی‌ پێشمه‌رگه‌ی‌ دابوو، کاک هومایون ئه‌رده‌ڵان وه‌کوو به‌رپرسی‌ کومیته‌ شارستانی‌ سه‌قز به‌شداری‌ تێدا کرد‌و کاک ته‌یموور مسته‌فایی‌ که‌ له‌وێدا وه‌کوو فه‌رمانده‌ری‌ به‌شێک له‌ هێزه‌که‌ بریندار ده‌بێ‌، ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ که‌ "کاک هومایون له‌ هیدایه‌تی‌ هێزه‌که‌دا ده‌وری‌ به‌چاوی‌ هه‌بوو‌و له‌ بڕیاردان دا ئازا‌و قاتع بوو".
به‌ڕێز مسته‌فایی‌ ده‌گێڕێته‌وه‌ که‌ "له‌ ده‌فته‌ری‌ سیاسیی‌ ژماره‌یه‌کدا، له‌ حه‌وتوودا دوو شه‌و کۆبوونه‌وه‌ی‌ گشتی‌ ده‌گیرا که‌ یه‌کێکیان سیاسی‌‌و ئه‌وی‌ دیکه‌یان گاڵته‌‌و گه‌پ بوو. که‌ له‌ سیاسی‌یه‌کاندا کاک هومایون وه‌کوو یه‌کێک له‌ به‌رپرسانی‌ کاروباره‌کان هه‌میشه‌ یه‌کێک له‌ قسه‌که‌ران بوو‌و خاوه‌ن لێکدانه‌وه‌ی‌ خۆی‌ بوو‌و له‌ کۆبوونه‌وه‌که‌ی‌ دیکه‌شدا به‌شداریی‌ چالاکانه‌ی‌ هه‌بوو. هێند خاکی‌‌و بێ‌ ته‌که‌بوور بوو که‌ هه‌ستت نه‌ده‌کرد له‌ بنه‌ماڵه‌یه‌کی‌ به‌ناوبانگه‌".
کاک ته‌یموور مسته‌فایی‌ وێڕای‌ ئاماژه‌دان به‌وه‌ی‌ که‌ کاک هومایون وێڕای‌ خوێندنه‌وه‌ی‌ سیاسی‌، شاره‌زای‌ زمانی‌ ئینگلیسیش بوو، باس له‌ خۆشه‌ویستی‌ نێوان کاک دوکتور سه‌عید‌و کاک هومایون ده‌کات‌و ده‌ڵێ‌: "زۆر جێگه‌ی‌ متمانه‌ی‌ کاک دوکتور سه‌عید بوو، کاک دوکتور سه‌عید زۆری‌ خۆش ده‌ویست‌و کاک هومایونیش کاک دوکتور سه‌عیدی‌ زۆر خۆش ده‌ویست".
ده‌ستی‌ تاوان‌و تیرۆری‌ کۆماری‌ ئیسلامی‌، کاک هومایون ئه‌رده‌ڵانی‌ له‌ حیزب‌و نه‌ته‌وه‌که‌ی‌ ئه‌ستاند‌و کاک هومایون له‌گه‌ڵ نزیکترین هاوڕێیانی‌‌و له‌گه‌ڵ کاک دوکتور سه‌عیدی‌ رێبه‌ردا تێکه‌ڵ به‌ کاروانی‌ شه‌هیدان بوو. کاک هومایون ئه‌رده‌ڵان، نوێنه‌رێکی‌ لێهاتوو‌و سه‌رکه‌وتووی‌ حیزبی‌ دێموکراتی‌ کوردستانی‌ ئێران له‌ ئاڵمان بوو.

 ره‌زا فه‌تحوڵڵانه‌ژاد
شه‌هید فه‌تاح عه‌بدولی‌، به‌رپرسی‌ پێوه‌ندییه‌کانی‌ حیزبی‌ دێموکراتی‌ کوردستانی‌ ئێران له‌ ده‌ره‌وه‌ی‌ وڵات بوو. شه‌هید فه‌تاح دوابه‌دوای‌ ئه‌وه‌ی‌ رێبه‌ری‌ مه‌زنی‌ گه‌له‌که‌مان، دوکتور قاسملووی‌ نه‌مر‌و کاک عه‌بدوڵڵا قادری‌ ئازه‌ر، به‌رپرسی‌ پێوه‌ندییه‌کانی‌ حیزب له‌ ده‌روه‌ی‌ وڵات له‌ 22ی‌ پووشپه‌ڕی‌ 1368دا له‌ لایه‌ن تیرۆریستانی‌ کۆماری‌ ئیسلامی‌یه‌وه‌ شه‌هید کران، له‌ لایه‌ن ده‌فته‌ری‌ سیاسیی‌ حیزبه‌وه‌ ئه‌و به‌رپرسایه‌تییه‌ی‌ پێ‌ ئه‌سپێردرا‌و هه‌ر له‌و ماوه‌یه‌دا بوو که‌ له‌ 26ی‌ خه‌رمانانی‌ 1371 له‌ ریستۆرانی‌ میکونووس شه‌هید کرا. له‌و رۆژه‌دا دوکتور سه‌عید شه‌ره‌فکه‌ندیی‌ نه‌مر، کاک فه‌تاح عه‌بدولی‌‌و کاک هومایون ئه‌رده‌ڵان به‌ یاوه‌ری‌ کاک نووری‌ دێهکوردی‌ له‌و رێستورانه‌دا خه‌ریکی‌ وزتوێژ له‌گه‌ڵ چه‌ند حیزب‌و لایه‌نی‌ ئوپۆزیسیۆنی‌ ئێرانی‌ له‌ سه‌ر بارودۆخی‌ سیاسیی‌ ئه‌وکاتی‌ ئێران بوون که‌ تیرۆریستانی‌ نێردراوی‌ حکوومه‌تی‌ جه‌هل‌و تاریکی‌، کۆماری‌ ئیسلامیی‌ ئێران لێیان وه‌ژوور که‌تن‌و ئه‌وانیان تیرۆر کرد‌و به‌مجۆره‌ تاریکی‌‌و نه‌زانی‌ بۆ ساتێک باڵی‌ به‌ سه‌ر مرۆڤایه‌تی‌دا کشاند.
کاک حه‌سه‌ن شه‌ره‌فی‌ جێگری‌ سکرتێری‌ گشتیی‌ حیزبی‌ دێموکراتی‌ کوردستانی‌ ئێران ده‌ڵێ‌: "پاش ئه‌وه‌ی‌ که‌ کاک عه‌بدوڵڵا قادری‌، نوێنه‌ری‌ حیزب له‌ ده‌ره‌وه‌ی‌ وڵات له‌گه‌ڵ کاک دوکتور قاسملوو له‌ ئوتریش تیرۆر کرا، ده‌بوو هاوڕێیه‌کی‌ دیکه‌ی‌ کومیته‌ی‌ ناوه‌ندی‌ بۆ جێی‌ کاک عه‌بدوڵڵا وه‌کوو نوێنه‌ری‌ حیزب له‌ ده‌ره‌وه‌ی‌ وڵات دیاری‌ بکرێ‌. پاش باسێک له‌ ده‌فته‌ری‌ سیاسی‌‌و هه‌ڵسه‌نگاندنی‌ ئه‌ندامێکی‌ موناسب بۆ ئه‌و کاره‌ له‌ ده‌ره‌وه‌ی‌ وڵات به‌و ئاکامه‌ گه‌یشتین که‌ کاک فه‌تاح به‌و تایبه‌تمه‌ندییانه‌ی‌ که‌ هه‌یه‌تی‌ ده‌توانێ‌ ئه‌و مه‌سئوولییه‌ته‌ به‌ڕێوه‌ ببات".

هه‌ر له‌و کۆبوونه‌وه‌دا، ده‌فته‌ری‌ سیاسیی‌ حیزبی‌ دێموکرات بڕیار ده‌دا که‌ کاک حه‌سه‌ن شه‌ره‌فی‌ به‌ پێی‌ شناختێک که‌ له‌ کاروباری‌ ده‌ره‌وه‌ی‌ وڵات هه‌یبوو، له‌گه‌ڵ کاک فه‌تاح عه‌بدولی‌ بچێ‌ بۆ فه‌ڕانسه‌، بۆیه‌ کاک حه‌سه‌ن شه‌ره‌فی‌ بۆ ماوه‌ی‌ مانگێک له‌گه‌ڵ کاک فه‌تاح عه‌بدولی‌ له‌ فه‌رانسه‌دا ده‌بێ‌‌و ئه‌زموونه‌کانی‌ خۆی‌ وه‌کوو ئه‌رکێکی‌ پێ‌ ئه‌سپێردرا‌و ده‌خاته‌ خزمه‌ت به‌رپرسی‌ نوێی‌ کاروباری‌ ته‌شکیلاتی‌‌و ئه‌رکه‌کانی‌ دیکه‌ی‌ که‌ نوێنه‌ری‌ حیزب له‌ ده‌ره‌وه‌ی‌ وڵات هه‌یه‌تی‌، به‌ جۆرێک راده‌په‌ڕاند که‌ هه‌م ره‌زایه‌تی‌ ده‌فته‌ری‌ سیاسیی‌ لێکه‌وتبووه‌وه‌‌و هه‌م ئۆرگانه‌کانی‌ حیزب له‌ ده‌ره‌وه‌ی‌ وڵات پێی‌ خۆشحاڵ بوون".
کاک فه‌تاح ساڵی‌ 1340ی‌ هه‌تاوی‌ له‌ گوندی‌ "وه‌زنێ‌"ی‌ ناوچه‌ی‌ سندووسی‌ نه‌غه‌ده‌ له‌ بنه‌ماڵه‌یه‌کی‌ زه‌حمه‌تکێشدا له‌دایک بوو‌و خوێندنی‌ سه‌ره‌تایی‌‌و ناوه‌ندیی‌ له‌ گونده‌که‌یان‌و شاری‌ نه‌غه‌ده‌ ته‌واو کرد‌و به‌ ده‌ستپێکردنی‌ شۆڕشی‌ گه‌لانی‌ ئێران، وه‌ک لاوێکی‌ دڵسۆز‌و نیشتمانپه‌روه‌ر بوو به‌ ئه‌ندامی‌ رێکخراوی‌ لاوانی‌ حیزبی‌ دێموکراتی‌ کوردستانی‌ ئێران‌و به‌مجۆره‌ هه‌موو ژیان‌و ته‌مه‌نی‌ خۆی‌ بۆ خزمه‌ت به‌ حیزب‌و گه‌له‌که‌ی‌ ته‌رخان کرد. به‌رپرسایه‌تی‌یه‌کانی‌ بریتی‌ بوون له‌ ئه‌ندامی‌ هه‌یئه‌تی‌ ئیجرایی‌ کومیته‌ شارستانی‌ نه‌غه‌ده‌، به‌رپرسی‌ کومیته‌ شارستانی‌ نه‌غه‌ده‌، له‌ کۆنگره‌ی‌ شه‌شه‌می‌ حیزب به‌ ئه‌ندامی‌ جێگری‌ کومیته‌ی‌ ناوه‌ندی‌ هه‌ڵبژێردرا‌و دواتر له‌ لایه‌ن ده‌فته‌ری‌ سیاسی‌یه‌وه‌ به‌ به‌رپرسی‌ کومیته‌ شارستانی‌ سنه‌ دیاری‌ کرا، له‌ کۆنگره‌ی‌ حه‌وته‌می‌ حیزبدا به‌ ئه‌ندامی‌ کومیته‌ی‌ ناوه‌ندی‌ هه‌ڵبژێردرا‌و به‌رپرسایه‌تی‌ مه‌ڵبه‌ندی‌ یه‌کی‌ جنووبی‌ کوردستانی‌ که‌وته‌ سه‌ر شان‌و دواتر وه‌ک به‌رپرسی‌ کومیته‌ی‌ شارستانی‌ سه‌رده‌شت درێژه‌ی‌ به‌ ئه‌رکه‌کانی‌ خۆی‌ دا‌و له‌ کۆنگره‌کانی‌ هه‌شته‌م‌و نۆهه‌مدا سه‌رله‌نوێ‌ به‌ ئه‌ندامی‌ کومیته‌ی‌ ناوه‌ندی‌ هه‌ڵبژێردرایه‌وه‌.
کاک ره‌حیم بێهروز، تێکۆشه‌ری‌ حیزبی‌ دێموکرات که‌ ئێستا له‌ وڵاتی‌ کانادا نیشته‌جێیه‌، باس له‌ تایبه‌تمه‌ندییه‌ به‌رزه‌کانی‌ که‌سایه‌تیی‌ کاک فه‌تاح عه‌بدولی‌ ده‌کات. کاک ره‌حیم که‌ هه‌ر له‌ سه‌ره‌تای‌ شۆڕشی‌ گه‌لانی‌ ئێران له‌ ساڵی‌ 57دا به‌ هۆی‌ ئه‌وه‌ی‌ بۆ خۆی‌ خه‌ڵکی‌ گوندی‌ "داشدوڕگه‌"ی‌ ناوچه‌ی‌ سندووسی‌ نه‌غه‌ده‌یه‌، هه‌ر له‌و کاته‌دا وه‌کوو خۆی‌ ده‌ڵێ‌ "به‌ناو" له‌گه‌ڵ کاک فه‌تاح ئاشنا بووه‌. سه‌ره‌تای‌ ساڵی‌ 59 له‌ گه‌رگولی‌ سه‌رێ‌ که‌ مه‌قه‌ڕی‌ کومیته‌ شارستانی‌ نه‌غه‌ده‌ له‌وێ‌ ده‌بێ‌، کاک ره‌حیم بۆ یه‌که‌مجار کاتی‌ مه‌ئمووریه‌تی‌ حیزبی‌ چاوی‌ به‌ کاک فه‌تاح ده‌که‌وێ‌‌و خۆی‌ ده‌یگێڕێته‌وه‌ که‌: "له‌ شه‌وی‌ یه‌که‌می‌ چاوپێکه‌وتنماندا، چه‌ند که‌سێک له‌ ده‌وری‌ یه‌ک کۆببووینه‌وه‌‌و خه‌ریکی‌ باس‌و راگۆڕینه‌وه‌ بووین که‌ له‌وێ‌ دا من زۆرجار وه‌کوو قسه‌که‌ر ده‌رده‌که‌وتم‌و کاک فه‌تاح زیاتر گوێی‌ ده‌گرت. کاک فه‌تاح زۆر بێده‌نگ بوو‌و من بیرم له‌وه‌ ده‌کرده‌وه‌ که‌ کوڕێکی‌ لاو بۆ ده‌بێ‌ وه‌ها بێده‌نگ بێ‌ که‌ دواتر بۆم ده‌رکه‌وت که‌ کاک فه‌تاح له‌ یه‌که‌م دیداردا هه‌میشه‌ گوێگره‌، ده‌نا ئه‌هلی‌ باس‌و قسه‌یه‌. هه‌ر له‌و شه‌وه‌ڕابوو که‌ جگه‌ له‌ په‌یوه‌ندیی‌ حیزبی‌ په‌یوه‌ندیی‌ توندوتۆڵی‌ دۆستایه‌تی‌ شه‌خسیمان ده‌ستی‌ پێکرد".
کاک ره‌حیم بێهروز وێڕای‌ ئاماژه‌کردن به‌وه‌ی‌ که‌ کاک فه‌تاح له‌ کومیته‌ی‌ نه‌غه‌ده‌دا کاروباری‌ ئینتشاراتی‌‌و ته‌بلیغاتی‌‌و هه‌روه‌ها سه‌رنووسه‌ری‌ گۆڤاری‌ "یه‌کیه‌تی‌" (ئۆرگانی‌ کومیته‌ شارستانی‌ نه‌غه‌ده‌ که‌ 11 ژماره‌ی‌ لێ‌ ده‌رچوو) له‌ ئه‌ستۆ بوو، باس له‌ تایبه‌تمه‌ندییه‌کی‌ دیکه‌ی‌ که‌سایه‌تی‌ کاک فه‌تاح ده‌کات ده‌ڵێ‌: "زۆر نه‌رم‌و هێدی‌‌و له‌سه‌رخۆ بوو، ئه‌وه‌نده‌ له‌سه‌رخۆ بوو که‌ گه‌ر که‌سێک ئاشنایی‌ له‌گه‌ڵ نه‌با، پێی‌ وابووبێ‌ که‌ له‌ باری‌ وره‌شه‌وه‌ هه‌روابێ‌، به‌ڵام به‌ڕاستی‌ زۆر به‌وره‌ بوو".
کاک حه‌سه‌ن شه‌ره‌فی‌ به‌مجۆره‌ باس له‌ کاره‌ساتی‌ میکونووس ده‌کات: "کاره‌سات یان رووداوی‌ تێرۆری‌ دوکتور سه‌عید‌و کاک فه‌تاح‌و کاک هومایوون برینێکی‌ تازه‌ بوو که‌وته‌ سه‌ر جه‌سته‌ی‌ حیزبی‌ دێموکراتی‌ کوردستانی‌ ئێران، جه‌سته‌یه‌ک که‌ هێشتا برینی‌ تێرۆری‌ دوکتور قاسملوو‌و کاک عه‌بدوڵڵا قادری‌ ئازه‌ر تێدا سارێژ نه‌ببووه‌وه‌." 

ئه‌ی لوتکه‌ی به‌رزی چیا، ئه‌ی کۆتری به‌رزه فڕ

وا هاتووم و له داوێنی باڵای به‌رزت، لایه لایه‌ی دایکی نیشتمانت بۆ ده‌چڕم
وا هاتووم و شیوه‌نی حه‌سره‌تی ڕۆڵه‌ی شه‌هیدت بۆ بگێڕم

گوێ ڕاگره ئه‌ی به‌رزه فڕ، شنه‌ی ئه‌م هه‌وارگه خنجیلانه‌ی به جێ ماوت، هه‌ستی مرۆڤ ده‌بزوێنێ، ئاسمانی بێ گه‌ردی نیشتیمانم هه‌ورێکی ڕه‌ش ڕۆژ له دوای ڕۆژ ڕای ده‌ماڵێ

کۆرپه‌ی حه‌زو گه‌یشتن به ئامانجت، زۆر ده‌مێکه، شه‌مشه‌مه کوێره‌کانی سه‌رده‌م ده‌ته‌زێنێت
له‌ بیرت بێ، ‌گه‌ر من مانگ و ئه‌ستێره بام، گه‌ر وه‌کو تۆ زانا و ژیر بام، خۆم گڵۆڵه ده‌کرده سه‌ر تا پای باڵاته‌وه

تۆم له هه‌وره ڕه‌شه‌کانی بێ به‌زه‌یی ڕزگار ده‌کرد و، لوتکه‌ی به‌رزی باڵاتم وه‌کو پێشتر له گوڵزاری سه‌رده‌م دا ده‌بینیه‌وه
ئه‌ی به‌رزه فڕ، ئه‌ی به‌رزه فڕ

بگه‌ڕێوه، بگه‌ڕیوه، هێلانه‌ی خۆشه‌ویستی بۆ کۆرپه‌ی شه‌هیده‌کان بڕازێنه‌وه
بگه‌ڕێوه، با شه‌قه‌ی باڵت بۆ وڵاتی هه‌ژاری موکریانی به‌ریته‌وه
ئه‌ی بازی تێژباڵی کوردستانه‌که‌م، ئه‌ی کوڕی چیا، ئه‌ی سه‌روه‌ر و سه‌رکرده‌ی ئازا
لێم ببوره که نه‌بووم به دڕکی جه‌رگبڕ، پۆلی شه‌مشه‌مه کوێره‌کان پارچه پارچه بکه‌م
لێم ببوره که نه‌بووم به شه‌هیدی نیشتمان و له جێی تۆ سه‌ربنێمه‌وه
زۆر سامناک بوو، هه‌وری ڕه‌ش و ڕه‌شه‌ی بای بێ به‌زه‌یی، کاتێک ڕای ماڵی به جه‌سته‌ی خوێنینیت له سه‌ر زه‌وی
چاوه‌ڕێ بووی، چاوه‌ڕێ بووی، به بیبینێ کۆڕی یاران، له غوربه‌ت بێ یان له کوردستان
که‌ چی نه‌بوو دڵسۆزێک له دوور ڕا بێت و برینی جه‌سته‌ی خوێنینی تۆی شه‌هیدم بسڕێته‌وه
ئای که چ سیمایه‌کی دوور له ڕاستی بووی، نا، نا، باوڕم نه‌ده‌کرد چاوه‌کانت له غوربه‌تا له سه‌ر یه‌ک دابنێی
تۆ کۆتر بووی و دایم له گه‌ڵ به‌رزی چیا دا هاوده‌نگ بووی
به‌رزه فڕ بووی و له گه‌ڵ کۆڕی پارێزه‌رانی وڵات و پێغه‌مبه‌ری ئاشتی،  نێزی چاوی داگیرکه‌ر بووی
وا دیسانه‌وه‌ وڵاتم ماته‌مینه‌و، کوردستانم بۆ جاره‌کی دیکه بێ ناز که‌وت‌
وا دیسانه‌وه کۆرپه‌کانت  وه‌ک مه‌ڕی بێشوان سه‌رگه‌ردان بوون
نا نا، وا بیر مه‌که!
لاوانی کورد په‌روه‌رده‌ی ڕیگای کۆمار و ده‌ستی مامۆستای دێمۆکراسی و کوڕی چیان

‌‌* هه‌ڵمژینی هه‌وای پاک و بێ گه‌ردی سه‌ربه‌رزی، ناگۆڕنه‌وه به هیچ ئه‌سیریک و ژێر ده‌ستی*

کوا به‌زه‌یی، کوا مرۆڤایه‌تی
کێ دڵی دێت کۆتری ئاشتی له سه‌ر چیا بێنێته خوار؟
چیا و کۆتر زه‌مه‌نێکه هاوده‌می یه‌کن
کوا ویژدانه‌کان
کۆتره‌کان له هێلانه‌ی خۆێان ده‌گیرسێنه‌وه
مناڵه‌کان له ئامێزی گه‌رمی باوانیان ده‌گیرسێنه‌وه

خۆ کۆتری من له هێلانه‌ی خۆی بێگانه بوو ، ئاوا‌ره‌ترین ئاواره‌کانی سه‌ر زه‌وی بوو
شه‌مشه‌مه کوێره‌ی بێ به‌زه‌یی، داگیرکه‌ری په‌ستی زه‌وی
باڵی ڕه‌شی به سه‌ر جه‌سته‌ی غه‌ریبی کوڕی چیا دا کێشاو بێ گیان خستی
هاوارم هاوار، برینێکی سه‌رله نوێ بۆ شه‌هیدی ئه‌م جاره‌مان، هاوارم هاوار بۆ نیشتیمانم، بۆ کوردستانی له خوێن سوور کراوم، بۆ ئامنجی به‌جێ ماوی سه‌رکرده‌ی زانا و ژیرم
باش بزانن شه‌هیدی ڕیگه‌ی خه‌بات، شانازیه له پێناو ئازادی بۆ وڵات

به‌رز و پیرۆز بێت یادی شه‌هیدان، یادی ڕیبوارانی ڕیگه‌ی دلێران
هه‌ر شه‌کاوه بێ ئاڵای ڕه‌نگینی کوردستان

تف و نه‌عله‌ت له داگیرکه‌ری بێ به‌زه‌یی
تف و نه‌عله‌ت له داگیرکه‌ری بێ به‌زه‌یی

 سه‌رشاخان

هه‌شت ساڵ پێش ئێستا، 11ی سێپتامبری 2001ی زایینی، 19 تێرۆریستی ئیسلامی به‌ چوار فرۆکه‌ی مه‌ده‌نی هێرشیان کرده‌ سه‌ر چه‌ند شوێنی گرینگی ئه‌مریکا و زیاتر له‌ سێ‌هه‌زار که‌س بوونه‌ قوربانی. ئه‌و هێرشانه‌ له‌ لایه‌ن ریکخراوی تێرۆریستی ئه‌لقاعیده‌وه‌ به‌ریوه‌ چوون و خالید شیخ مه‌حه‌ممه‌د و مه‌حه‌ممه‌د عاتف دوو له‌ دارێژه‌رانی ئه‌سلی ئه‌و جنایه‌ته‌ بوون.
ئه‌و رووداوه‌ کۆمه‌لێک ده‌رئه‌نجامی لێکه‌وته‌وه‌ و بوو به‌ هۆی پێکهاتنی ئاڵوگۆر له‌ هێندێک روانگه‌ وهاوکات پێداچوونه‌وه‌ به‌ سه‌ر به‌شێک له‌ سیاسه‌ت و هه‌لسووکه‌وت له‌ پانتایی جیهاندا. رێوشوێنی ئه‌منیه‌تی چڕوپڕتر به‌رێوه‌ چوو که‌ ئه‌وه‌ خۆی بوو به‌ هۆی سنووردارکردنی ئازادی و ناره‌زایه‌تی ریکخراوه‌کانی مه‌ده‌نی و مافی‌مرۆڤی لێکه‌وته‌وه‌.
شه‌ر دژی ئه‌فغانستان بۆ له‌ناو بردنی ئه‌لقاعیده‌ ده‌سپێکرا و دووسال دواتر هێرش کرایه‌ سه‌ر عێراق و هه‌ر دوو رژیمی تاله‌بان و سه‌دام رووخان. پاش هه‌شت ساڵ، سیاسه‌تی شه‌ر له‌ دژی تێرۆری ئه‌مریکا و هاوپه‌یمانانی هه‌ر به‌رده‌وامه‌وه‌ و ئه‌لقاعیده‌ و پشتیوانه‌کانی هه‌ر ماون و ئێران وه‌ک مێحوه‌ری تێرۆر و ئاژاوه‌ درێژه‌ به‌ سه‌ربزێویه‌کانی ده‌دات.
سه‌باره‌ت به‌ چۆنیه‌تی روودانی ئه‌وکاره‌ساته‌، لێکۆلینه‌وه‌ی فره‌‌چه‌شن کراون و له‌ هه‌موو بارێکه‌وه‌ هۆکاره‌کانی لێکدانه‌وه‌یان له‌سه‌ر کراوه‌. له‌و باره‌وه‌ ئاماژه‌ به‌ بیرۆکه‌ی خه‌باتی دژی ئیمپریالیستی له‌ لایه‌ک و ره‌هه‌نده‌کانی به‌ جیهانیبوون له‌ لایه‌کیتر ده‌کرێت. هێندێک بۆچوونیش دیارده‌ی تێرۆریزمی ئیسلامی وه‌ک به‌رهه‌می مودێرنیزه‌ بوون له‌ کۆمه‌لگاکانی سوننه‌تی و له‌بواری ئابووری گه‌شه‌ نه‌کردوو، زیاتر زه‌ق ده‌که‌نه‌وه‌.
هۆکاری سه‌ره‌کی ئه‌م هێرشانه‌ هه‌رچی بێت، ئه‌وراستیه‌ ناگۆرێت که‌ تێرۆر له‌ رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌راست به‌ ئاگاداری ولاتانی رۆژئاوا له‌ ئاستی ده‌وله‌تیدا ده‌مێکه‌ به‌رێوه‌ده‌چێت و بۆته‌ یه‌کیک له‌ ئامرازه‌کانی زیاتر خۆ سه‌پاندنی ده‌وله‌تانی سه‌ره‌رۆ و دژی گه‌لی.
9 سال به‌ر له‌ هێرشه‌ تێرۆریستیه‌کان بۆ سه‌ر ئه‌مریکا، هه‌ر له‌ مانگی سێپتامبری سالی 1992 دا، سه‌رکرده‌ی ئازادیخواز و دێموکراتی کورد دوکتور سادق شه‌ره‌فکه‌ندی، له‌ شاری بێرلین له‌ ولاتی ئالمان، له‌ گه‌ل هاورێکانی تێرۆر کران. ئه‌و تێرۆره‌ش به‌ ناوی ئیسلام دارێژرا و به‌رێوه‌به‌رانیشی هه‌ر وه‌ک هی ئه‌مریکا چه‌ند تێرۆریستی عه‌ره‌ب و ئێرانی بوون.
ئه‌گه‌ر له‌ رووداوه‌ تیرۆریستیه‌که‌ی ئه‌مریکا دوو بورجی به‌ ناوبانگی تجاره‌تی جیهانی تێکرووخان ، له‌ بێرلین تاقه‌ ئه‌ستون و کۆله‌که‌ی خه‌باتی رزگاریخوازی نه‌ته‌وه‌یه‌ک ڕاهات. تیرۆریستان 3 سال پێش بێرلین، داری هیوای کورد و ئه‌ستونه‌ سه‌ره‌کیه‌که‌ی شۆرشی کورد قاسملووی زانایان له‌ ئوتریش بریبوو.
گه‌ر به‌ ناخی مێژوودا بچینه‌ خوار و لاپه‌ره‌کانی سێپتامبر هه‌لده‌ینه‌وه‌، پڕن له‌ کاره‌سات، زۆلم و زۆر و نابه‌رابه‌ری. 11ی سێپتامبری سالی 1973، دوو سال پاش کۆچی دوایی نیکیتا خۆرۆشچۆف رێبه‌ری پێشووی یه‌کیه‌تی سۆڤیه‌ت و یه‌کیک له‌ به‌ناوبانگترین ره‌خنه‌گرانی دیکتاتۆری ستالین، سه‌رۆککۆماری سوسیالیستی شیلی، سالوادۆر ئالنده‌ کوژراو به‌ هۆی کودتایه‌کی نیزامی به‌ سه‌رۆکایه‌تی ژێنرال ئاوگوستۆ پینۆشه‌ کۆتایی به‌ حکومه‌ته‌که‌ی هات.
پاش ئه‌و کودتایه‌ له‌ ماوه‌ی مانگێکدا حیزب و رێکخراوه‌کانی لایه‌نگری" ئالنده‌" هه‌ڵوه‌شێندرانه‌وه‌ و هه‌زاران که‌س، که‌ له‌ناویاندا ده‌یان رووناکبیر و که‌سایه‌تی به‌ ناوبانگ ده‌بیندران، به‌ شێوه‌یه‌کی درندانه‌ کوژران.
یه‌ک له‌و که‌سایه‌تییه‌ به‌ ناوبانگانه‌ی شیلی که‌ له‌ سێپتامبری ره‌شی 1973 کوژرا، "ویکتۆر خارا" ی شاعیر و ده‌نگخۆش و هونه‌رمه‌ند بوو. ویکتۆر ئه‌وینداری زه‌حمه‌تکیشانی شارولادێ بوو و سروود و گۆرانیه‌کانی بۆ کۆمه‌لانی خه‌لک بوون. " ویکتۆر" ئاشقی نیشتمانه‌که‌ی شیلی بوو و هزر و بیری ئه‌و له‌ ناو گۆرانی و شێعره‌کانیدا به‌ ئاهه‌نگی دلبزوێنی ده‌نگ و گیتاره‌که‌ی، له‌ناو مێشک و دلی مرۆڤدا لانه‌ی ده‌کرد و رۆژبه‌ رۆژ خۆشه‌ویستیی ئه‌و هونه‌رمه‌نده‌ی له‌ناو خه‌لکدا ده‌برده‌ سه‌ر.
پاش کودتای پینۆشه‌ و کوژرانی سالوادۆر ئالنده‌، ئه‌رته‌ش ویکتۆر خارا و پێنج‌هه‌زار لاوی به‌ندکراوی برده‌ ستادیۆمی وه‌رزشی سانتیاگۆ، ئه‌و جیگه‌یه‌ی ویکتۆر زۆرجاران کۆنسێرتی هونه‌ری بۆ پشتیوانی له‌ ئالنده‌ به‌رێوه‌ بردبوو. له‌کاتێکدا ئه‌رته‌ش که‌وتبوه گیانی لاوه‌کانی ناو ستادیۆم، هه‌ر دوو ده‌ستی ویکتۆریان به‌ ته‌ور شکاند و داوایان لێکرد بۆ هاوبه‌ندییه‌کانی له‌ ستادیۆم گۆرانی بچرێ و گیتار بژه‌نێت.
"ویکتۆر خارا"ی ئاشقی گه‌ل و نیشتمان بێ‌ئه‌وه‌ی وره‌ی بشکێت، ده‌سته‌ شکاو و خوێناویه‌کانی هه‌لێنا و له‌ ژێر چۆراوکه‌ی په‌نجه‌ نه‌خشینه‌کانیدا ده‌ستی کرد به‌ چرینی " سروودی یه‌کیه‌تی". هاورێ له‌ گه‌ل ئه‌و ده‌نگی پێنج‌هه‌زار لاوی به‌ندکراو به‌رز بۆوه‌:
خه‌لکێکی یه‌کدل و یه‌کده‌نگ ، قه‌ت به‌ چۆک دانایه‌ت ..........
به‌ندکراوانی ناو ستادیۆم وێکرا ئه‌و سرووده‌یان ده‌وته‌وه‌ و به‌ چۆکدا نه‌هاتن. سه‌رئه‌نجام ویکتۆر خرایه‌ به‌ر ده‌سرێژ و کوژرا به‌لام یاد و بیر و سرووده‌کانی هه‌رماون و بۆ شیلی و خه‌لکی ژێرسته‌م و ئازادیخوازی جیهان جیگای رێزن.‌
ئیستا که‌ ئیمه‌ ئه‌مریکا نین بۆ تۆله‌ی شه‌هیدانمان هیرش به‌رینه‌ سه‌ر ده‌وله‌تانی تیرۆریست، خۆزگه‌م ده‌خواست لاوانی کورد له‌ کوردستاندا له‌ یادی دوکتور سادقی شه‌هیددا، به‌ یه‌که‌وه‌ یه‌کده‌نگ سروودی " من پێشمه‌رگه‌ی کوردستانم" بلێنه‌وه‌ و به‌ کاربه‌ده‌ستانی تیرۆریستی کۆماری ئیسلامی ئێران بلێن؛ چاره‌نووسی ئه‌وانیش هه‌ر وه‌ک شا و سه‌دام و پینۆشه‌ یه‌. 

لوقمان عه‌بدوڵڵازاده‌

له‌ نێو هه‌ر گه‌ل‌و نه‌ته‌وه‌‌و کۆمه‌ڵگایه‌کدا، به‌ درێژایی‌ مێژووی‌ ئه‌و نه‌ته‌وه‌‌و گه‌لانه‌، کۆمه‌ڵێک که‌سایه‌تی‌ـ رێبه‌ر‌و سه‌رکرده‌‌و مرۆڤی‌ ئازادیخواز پێیان ناوه‌ته‌ ئه‌و جیهانه‌‌و، بوونه‌ته‌ ره‌مز‌و هه‌وێنی‌ خه‌بات‌و به‌رخۆدان‌و، په‌یڤ‌و وته‌‌و تاکتیک‌و ستراتیژی‌‌و ئامانج‌و رێبازه‌کانیان بووه‌ته‌ رێباز‌و ئامانجی‌ میلیۆنان که‌سی‌ ئه‌و دنیایه‌.
له‌ جیهانی‌ مرۆڤ ‌و، گه‌ل‌و نه‌ته‌وه‌ جیاوازه‌کاندا زۆر مرۆڤگه‌لی‌ شۆڕشگێر‌و ئازادیخواز‌و مرۆڤدۆست‌و سه‌رکرده‌و رێبه‌ری‌ وه‌ک: گاندی‌ـ ماندلاـ مارتین لووتێرکینگ ـ چێگوارا‌و تیتۆ‌و... هاتوونه‌ته‌ نێو گۆره‌پانی‌ خه‌بات بۆ رزگاریی‌ گه‌ل‌و نه‌ته‌وه‌کان. له‌ نێو گه‌لی‌ کوردیشدا که‌م نین ئه‌و که‌سانه‌ی‌ که‌ له‌ پێناو ئاوات‌و ئازادی‌‌و مافی‌ نه‌ته‌وایه‌تی‌‌و  
 

دابینکردنی‌ مافی‌ مرۆڤه‌کان خه‌بات‌و به‌رخۆدانیان کردووه‌‌و گیانیان له‌و پێناوه‌دا کردۆته‌ قوربانی‌. سه‌رکرده‌‌و رێبه‌رانی‌ وه‌ک: شێخ سه‌عید پیران ـ سمکۆ ـ پێشه‌وا قازی‌ محه‌مه‌ه‌د ـ مه‌لامسته‌فا بارزانی‌ ـ دوکتور قاسملوو ـ دوکتور سه‌عید‌و... له‌ نێو بزووتنه‌وه‌ ره‌واکانی‌ گه‌لی‌ کورد سه‌ریان هه‌ڵداوه‌‌و بوونه‌ته‌ سه‌مبۆل‌و هه‌وێنی‌ خه‌بات‌و تێکۆشانی‌ چه‌ندین میلیۆن مرۆڤی‌ بێ‌به‌شکراو له‌ ژیان. ئه‌و که‌سانه‌ رۆڵ‌و نه‌خشیان‌و جێی‌ په‌نجه‌یان له‌ نێو خه‌بات‌و به‌رخۆدانی‌ مافخوازانه‌ی‌ گه‌لی‌ کورددا که‌ به‌شێک له‌ خه‌باتی‌ مرۆڤه‌کانی‌ ئه‌و جیهانه‌ دیاره‌. رێبه‌رانی‌ وه‌ک: گاندی‌‌و ماندلا ئه‌گه‌ر به‌شێک له‌ خه‌بات‌و تێکۆشانیان له‌ پێناو رزگاری‌‌و دژ به‌ توندوتیژی‌ له‌ جیهاندا بووه‌، رێبه‌رانی‌ گه‌لی‌ کوردیش هه‌میشه‌ به‌ر له‌ رزگاریی‌‌و دابینکردنی‌ مافه‌ نه‌ته‌وایه‌تییه‌کانی‌ کورد، باسیان له‌ مافی‌ مرۆڤـ‌و رزگاریی‌ گه‌لانی‌ ژێر ده‌سته‌ کردووه‌‌و، بۆ رزگاریی‌ مرۆڤه‌کان‌و دادپه‌روه‌ری‌ تێکۆشاون‌و ته‌نانه‌ت گیانیشیان له‌و راستایه‌دا کردۆته‌ قوربانی‌.

یه‌کێک له‌و نموونانه‌ که‌ وه‌ک رێبه‌رێکی‌ به‌بڕشت ـ لێهاتوو ـ بلیمه‌ت‌و شۆڕشگێڕێکی‌ راسته‌قینه‌ هاته‌ گۆره‌پانی‌ خه‌بات بۆ رزگاری‌‌و ئازادی‌‌و سه‌ربه‌ستی‌، شه‌هید دوکتور سه‌عیدی‌ نه‌مره‌، که‌ خه‌بات‌و تێکۆشانی‌ رزگاریخوازانه‌ی‌ خۆی‌، بۆ رزگاری‌‌و سه‌ربه‌ستیی‌ گه‌لی‌ کورد به‌گشتی‌‌و نه‌ته‌وه‌ی‌ کورد له‌ رۆژهه‌ڵاتی‌ کوردستان به‌تایبه‌تی‌ ته‌رخان کرد. رۆڵه‌ خه‌باتگێره‌کانی‌ گه‌لی‌ کورد ده‌بێ‌ هه‌میشه‌ شانازیی‌ پێوه‌ بکه‌ن‌و، بیر‌و ئه‌ندیشه‌‌و کرده‌وه‌کانی‌ بکه‌نه‌ چرای‌ رێگای‌ رزگاریی‌ گه‌لی‌ کورد.
دوکتور سه‌عید وه‌ک گه‌نجینه‌یه‌کی‌ به‌ نرخ وابوو بۆ بزووتنه‌وه‌ی‌ رزگاریخوازانه‌ی‌ گه‌لی‌ کورد به‌گشتی‌‌و حیزبی‌ دێموکرات به‌تایبه‌تی‌. هه‌میشه‌ وه‌ک چیا خۆراگر‌و هه‌ڵوێستی‌ لێبڕاوانه‌ی‌ بوو. مرۆڤێک نه‌بوو که‌ به‌ دوای‌ پله‌و پایه‌ ناوو ناوبانگه‌وه‌ بێت. له‌ ره‌وتی‌ خه‌بات‌و شۆڕه‌شه‌کانی‌ گه‌لی‌ کورددا هیچکات سه‌رکه‌وتن، شانازی‌‌و شکسته‌کانی‌ بۆ تاک نه‌ده‌گه‌ڕانه‌وه‌. که‌ ئه‌وه‌ش سه‌رچاوه‌گرتوو له‌ باوه‌ڕمه‌ندیی‌ ئه‌و رێبه‌ره‌ مه‌زنه‌، به‌عه‌قڵی‌ به‌کۆمه‌ڵ‌و کاری‌ به‌کۆمه‌ڵ بوو.
به‌ دوای‌ سه‌رنه‌که‌وتن‌و بێ‌ئاکام مانه‌وه‌ی‌ وتووێژکانی‌ نوێنه‌رانی‌ گه‌لی‌ کورد ده‌گه‌ڵ رێژیمی‌ خومه‌ینی‌‌و دواتریش هێرش‌و په‌لاماردانی‌کوردستان له‌ لایه‌ن سوپای‌ جه‌هل‌و نه‌زانی‌‌و، فتوای‌ جیهادی‌ رێبه‌ری‌ کۆماری‌ ئیسلامی‌(خومه‌ینی‌) دژی‌ گه‌لی‌ کورد، دوکتور سه‌عید زیاتر هاته‌ سه‌ر ئه‌وبڕوایه‌ که‌ شه‌ڕ‌و به‌رگریی‌ ره‌وا له‌ به‌رانبه‌ر په‌لامارده‌رانی‌ کوردستان به‌تایبه‌تی‌ خه‌بات‌و به‌رگریی‌ چه‌کدارانه‌ بۆ ئازادی‌‌و رزگاریی‌ خاک‌و نیشتمان قووڵتر بۆته‌وه‌.
کاک سه‌عید هه‌میشه‌ له‌ وته‌و کۆڕوکۆبوونه‌وه‌کانیدا، رێژیمی‌ کۆماری‌ ئیسلامیی‌ ئێرانی‌، به‌ رێژیمێکی‌ دژه‌ مرۆڤـ‌و مافی‌ مرۆڤـ‌و ئازادی‌ ناساندووه‌. ده‌ڵێ‌: له‌ فه‌لسه‌فه‌ی‌ ئه‌و رێژیمه‌دا هیچ جۆره‌ ماف‌و ئازادییه‌ک بۆ گه‌لی‌ کورد‌و باقیی‌ گه‌لانی‌ دیکه‌ ئێران مسۆگه‌ر نابێ‌. هه‌ر له‌و سۆنگه‌وه‌یه‌، لاوانی‌ کورد هان ده‌دات که‌ بۆ ده‌سته‌به‌ربوونی‌ ماف‌و ئازادیی‌ نه‌ته‌وه‌که‌یان‌و پاککردنه‌وه‌ی‌ داگیرکه‌رانی‌ کوردستان سه‌رنگه‌ری‌ خه‌باتی‌ ره‌وای‌ پێشمه‌رگایه‌تی‌ هه‌ڵ بژێرن‌و، چه‌کی‌ شه‌رف‌و مافخوازی‌ دژی‌ رێژیمی‌ ئاخووندی‌ له‌ شان بکه‌ن. زێده‌ له‌وه‌ش روو له‌ دایکان‌و باوکانی‌ کوردستان ده‌کا‌و ده‌ڵێ‌: رۆڵه‌کانتان به‌ بیر‌و فکری‌ ئازادیخوازی‌‌و سه‌ربه‌ستیی‌ نیشتمان په‌روه‌رده‌ بکه‌ن‌و، پێیان بڵێن ژێر چه‌پۆکه‌بوون‌و ژێر ده‌سته‌بوون چه‌نده‌ ده‌ردێکی‌ سه‌خت‌و گرانه‌. شه‌هید دوکتور سه‌عید باوه‌رمه‌ند بوو که‌ رێبه‌رایه‌تیی‌ حیزب‌و رێکخراوێکی‌ میللی‌‌و سیاسی‌‌و بێ‌به‌ش له‌ هه‌موو مافه‌کانی‌ ده‌بێ‌ تاقانه‌ بێ‌. ده‌بێ‌ رێبه‌رایه‌تییه‌که‌ی‌ له‌ نێو خه‌ڵک‌و جه‌رگه‌ی‌ خه‌باتدا بێت. بۆ ئه‌وه‌ی‌ کۆمه‌ڵانی‌ خه‌ڵک له‌ ده‌وری‌ خۆی‌ زیاتر کۆبکاته‌وه‌‌و ده‌گه‌ڵ ده‌رد‌و ئازاره‌کانی‌ خه‌ڵک ئاشنابێ‌‌و خه‌ڵکیش پشتیوانی‌ راسته‌قینه‌ی‌ شۆڕش بن‌و...هتد.
کاک سه‌عیدی‌ نه‌مر، سه‌ره‌ڕای‌ ئه‌وه‌یکه‌ هیچکات دیالۆگ‌و وتووێژی‌ ره‌د نه‌کردۆته‌وه‌ به‌ڵام هاتبووه‌ سه‌ر ئه‌و بڕوایه‌ که‌ وتووێژ ده‌گه‌ڵ رێژیمی‌ ویلایه‌تی‌ فه‌قیه نه‌ک هه‌ر سوودی‌ نیه‌، به‌ڵکوو کات به‌فیڕۆ دانیشه‌. ( به‌تایبه‌ت دوای‌ شه‌هیدکرانی‌ دوکتور قاسملوو) هه‌ربۆیه‌ زۆر جاران له‌ کۆڕی‌ هاوڕێیانی‌ پێشمه‌رگه‌دا گوتوویه‌: ئه‌و شێوه‌ خه‌بات‌و به‌رخۆدانه‌ی‌(به‌ هه‌موو شێوه‌کانیه‌وه‌) ئێمه‌ نه‌ک هه‌ر ناڕه‌وا نیه‌، به‌ڵکوو ئه‌و هه‌ل‌و ده‌رفه‌ته‌مان بۆ پێک دێنێ‌ که‌ مرۆڤێکی‌ شۆڕشگێڕ‌و مۆرڤـ ته‌وه‌رمان لێ‌ دروست بکات. ئه‌و خه‌باته‌ هێز‌و توانا به‌ ئێمه‌ ده‌به‌خشێ‌ که‌ وه‌ک ئینسانێکی‌ کامڵ‌و خه‌مخۆری‌ نه‌ته‌وه‌که‌مان‌و، سه‌ربه‌رز بناسرێن.
شه‌هید دوکتور سه‌عید گه‌لێ‌ تایبه‌تمه‌ندیی‌ به‌رزی‌ ئینسانی‌‌و شۆڕشگێڕی‌ تێدا بووه‌. به‌ هۆی‌ لێهاتوویی‌ هه‌ر له‌ کاتی‌ پێوه‌ستبوونی‌ به‌ ریزه‌کانی‌ حیزب ببوو به‌ یه‌کێک له‌ دارێژه‌رانی‌ سیاسه‌ت‌و به‌رنامه‌‌و ئوسووله‌کانی‌ حیزب. له‌سه‌رجێبه‌جێ‌کردنی‌ ئوسوول‌و پرنسیپ، مرۆڤێکی‌ پێداگر‌و شێلگیربوو. دژی‌ که‌سانی‌ وازی‌ وازی‌‌و، دوو دڵ‌و بێ‌ ئیراده‌ راوه‌ستاوه‌، قه‌ت ئیجازه‌ی‌ به‌مجۆره‌ که‌سانه‌ نه‌داوه‌ که‌ کاریگه‌ریی‌ خه‌راپ له‌ سه‌ر ره‌وتی‌ بزووتنه‌وه‌ی‌ گه‌ل‌و حیزب دابنێن. دوکتور سه‌عیدی‌ شه‌هید، سه‌ره‌ڕای‌ ئه‌وه‌یکه‌ کادر‌و پێشمه‌رگه‌ی‌ خۆشده‌ویست، به‌ڵام ئه‌و خۆشه‌ویستییه‌ هه‌رگیز کاریگه‌ری‌ له‌سه‌رهه‌ڵسه‌نگاندنی‌ واقعبینانه‌ی‌ ئه‌و رێبه‌ره‌ دانناوه‌.
ناو‌و بیر‌و هزری‌ دوکتور سه‌عیدی‌ نه‌مر له‌مێژووی‌ خه‌بات‌و به‌رخۆدانی‌ گه‌لی‌ کورددا هه‌میشه‌ به‌ به‌رزی‌ یادی‌ لێ‌ ده‌کرێته‌وه‌.

عارف عه‌زیزی

هۆ نه‌‌مرانی وڵاتی کیمیا و کاره‌‌ساتهۆ دایکانی تازه‌‌ترین‌ برین و ژان